مدیریت فرمها — عملیات مدیریتی و امکانات هر فرم
پس از ساخت فرم، بخش مدیریت فرمها محل اجرای عملیات مدیریتی هر فرم است. از همین صفحه میتوان نسخهها و تغییرات فرم را بررسی کرد، فرم را بدون احراز هویت منتشر کرد، برای کاربران نهایی رونوشت و دسترسی تعیین کرد، دادهها را وارد یا مشاهده کرد، فرم را برای استفاده در فرایند آماده کرد و مجوزهای توسعهدهندگان و عملیات کپی، ویرایش و حذف را مدیریت کرد.
دسترسی سازنده و نقشه نوار عملیات
پس از ساختهشدن یک فرم، دسترسی سازنده نیز از الگوی سطح دسترسی پیروی میکند. مالکیت فرم بهتنهایی باعث دریافت همه مجوزهای مدیریتی نمیشود. برای نمونه، اگر کاربر، نقش یا گروه دسترسی در ماژول سطوح دسترسی برای فرمساز مجوز ساخت فرم و ویرایش فرم داشته باشد اما مجوز حذف فرم نداشته باشد، فرمی که همان فرد ساخته است نیز برای او قابل حذف نخواهد بود.

نوار عملیات هر ردیف ۱۳ قابلیت دارد. در راهنمای زیر شمارهگذاری از راست به چپ انجام شده است تا جای هر Action در ادامه مقاله بدون ابهام مشخص باشد.

| شماره | گزینه | کاربرد |
|---|---|---|
| 1 | مشاهده تغییرات و نسخههای فرم | مقایسه تغییرات سطح فیلد بین نسخههای فرم |
| 2 | فرم Anonymous | انتشار فرم بدون احراز هویت و تنظیم URL، Script و محدودیت IP |
| 3 | رونوشت فرم | ارائه دسترسی فرم به کاربر نهایی، نقش یا گروه دسترسی |
| 4 | ورود داده از اکسل | ورود حجمی داده با فایل نمونه متناسب با ساختار فرم |
| 5 | ثبت داده جدید | بازکردن فرم برای درج یک رکورد جدید |
| 6 | لیست دادههای فرم | جستجو و مشاهده دادههای ثبتشده فرم |
| 7 | بهروزرسانی ساختار فرم | بهروزرسانی ساختار در موارد خاص و حساس |
| 8 | ثبت فرم در فرایند | قابلانتخابکردن فرم برای UserTask |
| 9 | حذف دادههای فرم | حذف همه دادههای ثبتشده فرم در صورت داشتن مجوز |
| 10 | تنظیمات سطوح دسترسی | تعیین مجوزهای مدیریتی توسعهدهندگان روی فرم |
| 11 | کپی فرم | ایجاد یک کپی از فرم موجود |
| 12 | ویرایش فرم | ورود مستقیم به استودیوی فرمساز برای ویرایش |
| 13 | حذف فرم | حذف فرم در صورت داشتن مجوز |
نسخهها و تغییرات فرم
جایگاه در نوار عملیات: گزینه شماره ۱ از سمت راست.

با انتخاب این گزینه، پنجره نسخههای فرم باز میشود. در این بخش میتوان نسخه موردنظر را انتخاب و تغییرات آن را با نسخه قبلتر یا بعدتر بررسی کرد.

مقایسه نسخهها تغییرات انجامشده در سطح فیلدها را نشان میدهد؛ یعنی مشخص میشود کدام فیلدها اضافه شدهاند، حذف شدهاند یا ویرایش شدهاند. برای فیلدهای ویرایششده، ستونهای تغییریافته نیز در نتیجه مقایسه نمایش داده میشوند.

انتشار فرم بدون احراز هویت
جایگاه در نوار عملیات: گزینه شماره ۲ از سمت راست.

با انتخاب این Action، پنجره انتشار بدون احراز هویت باز میشود.

گزینههای اصلی این بخش عبارتاند از:
- فعالسازی Anonymous: فرم را بدون نیاز به احراز هویت در دسترس قرار میدهد.
- فعالسازی کد Captcha: کپچا را روی عملیات Submit فرم فعال میکند.
- عنوان: عنوان فرم بدون احراز هویت را تعیین میکند و این مقدار در آدرس فرم استفاده میشود.
- URL: لینک فرم Anonymous را نمایش میدهد.
- Script: کد لازم برای بارگذاری فرم در وبسایت یا اپلیکیشن دیگر را ارائه میکند.

محدودکردن دسترسی با IP
فرم Anonymous را میتوان به IPهای مشخص محدود کرد تا فقط IPهای تعریفشده امکان مشاهده و ثبت فرم را داشته باشند.

در تنظیمات IP، حالت تکی برای یک آدرس و حالت چندتایی برای تعریف بازه IP در دسترس است. نوع پروتکل نیز در همین بخش انتخاب میشود.

برای هر تعریف IP، وضعیت مجاز یا غیرمجاز نیز وجود دارد. در حالت مجاز، IPهای تعریفشده مجاز به دسترسی هستند و در حالت غیرمجاز، IPهای تعریفشده مسدود میشوند.

↑ بازگشت به فهرست آموزشنکته مهم: اگر فرم دارای CustomJs باشد و در آن RunProvider اجرا شود، Provider مورد استفاده در CustomJs باید به سرویس Anonymous تبدیل شود و سپس در CustomJs استفاده شود. این موضوع فقط برای Providerهایی است که از CustomJs اجرا میشوند. Providerهایی که بهصورت ساختاریافته در استودیوی فرمساز تعریف شدهاند، در فرم Anonymous توسط خود فرمساز مدیریت میشوند.
رونوشت فرم و دسترسی کاربران نهایی
جایگاه در نوار عملیات: گزینه شماره ۳ از سمت راست.

اگر یک فرم باید مستقیم و مستقل در اختیار کاربر نهایی قرار گیرد، از رونوشت فرم استفاده میشود. پس از رونوشت، فرم میتواند در لیست فرمها یا در ویجت لیست فرمها در میزکار کاربر قرار گیرد.
نکته اصطلاحی: رونوشت همان دسترسی برای کاربر نهایی است. در GraphBPMS دسترسی توسعهدهنده و دسترسی کاربر نهایی از هم تفکیک میشوند؛ برای دسترسی کاربران نهایی در این بخش از عنوان رونوشت استفاده میشود.
انتخاب کاربر، نقش یا گروه دسترسی
در پنجره رونوشت میتوان کاربر یا نقش را انتخاب کرد. گروه دسترسی نیز با توجه به ماهیت نقشمحور خود در فهرست نقشها قرار میگیرد.

نکته درباره گروه دسترسی: گروه دسترسی، که قبلاً با عنوان گروه نقش استفاده میشد، برای اعطای دسترسی است و سمت سازمانی محسوب نمیشود. این گروه کارتابل ندارد و در چارت سازمانی جانمایی نمیشود. اگر یک فرد چند نقش یا سمت داشته باشد، گروه دسترسی همراه همه نقشهای آن فرد خواهد بود. چون ماهیت آن از نوع نقش است، در فهرست نقشها با نوع گروه دسترسی نمایش داده میشود.
پس از انتخاب کاربر، نقش یا گروه دسترسی، مجوزهای زیر برای رونوشت قابل ثبت هستند:
- مشاهده لیست رکوردها
- درج رکورد
- ویرایش رکورد
- حذف رکورد
- ورود داده از اکسل
- نمایش دادهها بر اساس کاربر
- نمایش دادهها بر اساس نقش

هر دسترسی سه وضعیت دارد:
| وضعیت | معنی |
|---|---|
| Access | مجاز |
| Deny | غیرمجاز؛ در رابط با مربع خالی نمایش داده میشود |
| Null | تعییننشده |
پس از ثبت سطح دسترسی، ردیف مربوط به کاربر، نقش یا گروه دسترسی در پایین بخش نمایش داده میشود. برای هر ردیف سه عملیات وجود دارد:
- حذف: حذف رونوشت یا دسترسی.
- ویرایش: تغییر سطح دسترسی.
- تنظیمات: سفارشیکردن و محدودکردن دسترسی در سطح فیلدهای فرم.

کنترل دسترسی در سطح فیلد
با انتخاب آیکون چرخدنده تنظیمات، میتوان برای همان کاربر، نقش یا گروه دسترسی رفتار فیلدها را بهطور جداگانه در تنظیمات درج اطلاعات و تنظیمات جستجو سفارشی کرد.
در حالت درج اطلاعات، میتوان ویژگیهای قابل ارائه برای فیلد را کنترل کرد؛ برای مثال یک نگهدارنده (Container) برای این دسترسی نمایش داده نشود یا فقطخواندنی باشد، یا یک فیلد متنی با مقدار مشخص و از پیش پرشده نمایش داده شود.

اگر چند فیلد انتخاب شوند، میتوان تنظیمات عمومی را بر اساس ویژگیهای مشترک، یکجا برای فیلدهای انتخابشده اعمال کرد. همین منطق در تنظیمات جستجو نیز در دسترس است.

در تنظیمات جستجو، همین نوع سفارشیسازی برای پنل جستجوی فرم اعمال میشود تا رفتار فیلدهای جستجو برای همان کاربر، نقش یا گروه دسترسی کنترل شود.

در این بخش میتوان بین نمایش فیلدهای فرم و نمایش فیلدهای سیستمی تفکیک ایجاد کرد.

اگر هنگام ساخت فرم، ایجاد جدول برای فرمساز فعال شده باشد، تنظیمات جستجو برای فیلدهای سیستمی نیز قابل انجام است؛ از جمله فیلدهایی مانند کاربر ثبتکننده، نقش ثبتکننده، سازمان ثبتکننده، کاربر و نقش ویرایشکننده و تاریخهای ثبت یا ویرایش.

ورود داده و مدیریت رکوردهای فرم
این بخش چند عملیات مرتبط با داده را پوشش میدهد. در تصویر زیر گزینههای ۴ تا ۷ بهصورت مجزا مشخص شدهاند.

ورود حجمی داده از اکسل
گزینه شماره ۴ برای ورود داده از طریق Excel است. در این بخش میتوان بر اساس ساختار فرم، فایل نمونه را دانلود کرد و دادهها را مطابق همان ساختار بهصورت حجمی وارد نمود.

فایل نمونه متناسب با فیلدهای فرم ساخته میشود و ستونهای لازم را در اختیار کاربر قرار میدهد.

تب Help در فایل نمونه، توضیحات مربوط به نحوه ورود اطلاعات حجمی را ارائه میکند.

ساخت فرم از فایل اکسل
در صفحه مدیریت فرمها، گزینه ایجاد فرم با اکسل نیز وجود دارد. با انتخاب این گزینه و بارگذاری فایل، فرم بر اساس ستونهای فایل ساخته میشود و دادههای فایل نیز وارد فرم میشوند.

نکته: چون نوع داده ستونهای فایل Excel از این مسیر مشخص نیست، برای هر ستون یک فیلد متنی در فرمساز ساخته میشود.
ثبت رکورد و مشاهده دادههای فرم
گزینه شماره ۵، فرم را بهصورت کامل برای توسعهدهنده باز میکند تا یک رکورد جدید درج شود.
گزینه شماره ۶، لیست دادههای فرم را باز میکند. این بخش پنل جستجو را بر اساس فیلدهای فرم نمایش میدهد و توسعهدهنده میتواند دادههای ثبتشده فرم را مشاهده کند.

بهروزرسانی ساختار و حذف همه دادهها
گزینه شماره ۷ برای بهروزرسانی ساختار فرم است.
نکته: بهروزرسانی ساختار فرم برای موارد بسیار خاص و حساس مورد نیاز است.
گزینه شماره ۹، حذف دادههای فرم است و در صورت داشتن مجوز، امکان حذف همه دادههای ثبتشده آن فرم را برای توسعهدهنده فراهم میکند.

استفاده از فرم در فرایند
جایگاه در نوار عملیات: گزینه شماره ۸ از سمت راست.

با انتخاب ثبت فرم در فرایند، فرم برای استفاده در المان UserTask در دسترس قرار میگیرد و در فهرست فرمهای قابل استفاده برای آن Node یا المان نمایش داده میشود.
↑ بازگشت به فهرست آموزشسطح دسترسی توسعهدهندگان
جایگاه در نوار عملیات: گزینه شماره ۱۰ از سمت راست.

این بخش از نظر انتخاب کاربر، نقش یا گروه دسترسی به رونوشت فرم شباهت دارد، اما کاربرد آن متفاوت است. مجوزهای این بخش برای توسعهدهندگان و در محدوده مدیریت فرمها اعمال میشوند، نه برای دسترسی کاربر نهایی به خود فرم.
مجوزهای این بخش عبارتاند از:
- ویرایش فرم
- حذف فرم
- تنظیمات سطح دسترسی
- حذف تمامی دادههای فرم
- ثبت فرم در فرایند
- ورود داده
- مشاهده همه دادههای فرم
- نمایش دادهها بر اساس کاربر
- نمایش دادهها بر اساس نقش
- ویرایش داده فرم
- حذف دادههای فرم
- نمایش فرم در لیست
- کپی فرم
- رونوشت فرم
- فرم ناشناس
- ورود داده از اکسل
- لیست ورژنهای فرم
- مشاهده تغییرات دادههای فرم

پس از تعیین این مجوزها، تنظیم جداگانهای برای محدودکردن دسترسی در سطح فیلدهای فرم وجود ندارد؛ زیرا این سطح برای مدیریت و توسعه فرم است، نه دسترسی کاربر نهایی. برای مثال، یک توسعهدهنده میتواند بر اساس مجوزهای خود امکان ویرایش فرم یا مدیریت فرم ناشناس را داشته باشد.
↑ بازگشت به فهرست آموزشتأکید: دسترسیهای این بخش در مدیریت فرمهای فرمساز اعمال میشوند و برای کاربر نهایی نیستند.
کپی، ویرایش و حذف فرم
سه گزینه سمت چپ نوار عملیات به عملیات مستقیم روی خود فرم مربوطاند. در تصویر زیر گزینههای ۱۱ تا ۱۳ بهطور جداگانه مشخص شدهاند.

- کپی فرم — گزینه ۱۱: از فرم موجود یک کپی ایجاد میکند.
- ویرایش فرم — گزینه ۱۲: فرم را برای ویرایش باز میکند و کاربر را مستقیماً به استودیوی فرمساز هدایت میکند.
- حذف فرم — گزینه ۱۳: اگر کاربر، نقش یا گروه دسترسی مجوز حذف فرم را داشته باشد، فرم حذف میشود.
نکته مهم درباره حذف فرم: اگر فرم دارای جدول متناظر در پایگاه داده باشد، با حذف فرم جدول آن حذف نمیشود؛ نام جدول تغییر میکند و یک GUID به انتهای نام جدول اضافه میشود تا در صورت نیاز دسترسی به دادههای آن باقی بماند.