استودیوی ساخت گزارش در GraphBPMS

۱. ورود به محیط استودیو، نوار ابزار بالا و تنظیمات عمومی شناسنامه گزارش

برای آغاز طراحی یک گزارش تحلیلی جدید یا ویرایش ساختار گزارش‌های پیشین، از صفحه پیشخوان مدیریت گزارش‌ها (ReportManager) بر روی دکمه آبی‌رنگ و شاخص «ایجاد گزارش» در بالا سمت چپ کلیک می‌کنیم.

با کلیک بر روی این دکمه، صفحه استودیوی ساخت گزارش به آدرس ReportBuilderStudio گشوده می‌شود. در بدو ورود، بوم طراحی به صورت خالی بارگذاری شده و کلیه ابزارهای مدیریتی و پیکربندی در دسترس طراح قرار می‌گیرد:

اجزای بنیادین هدر و بوم استودیو

• نوار ابزار بالا (Header Toolbar): شامل سه دکمه حیاتی مدیریت چرخه عمر گزارش:
  • ذخیره (دکمه سبز رنگ): ذخیره‌سازی موقت تغییرات اعمال‌شده بر روی سرور بدون خروج از استودیو، جهت جلوگیری از اتلاف داده‌ها حین طراحی‌های طولانی.
  • ذخیره و بازگشت (دکمه آبی رنگ): اعتبارسنجی نهایی ساختار گزارش، کامپایل تنظیمات، ذخیره قطعی در پایگاه‌داده و هدایت مجدد کاربر به پیشخوان مدیریت گزارش‌ها.
  • بازگشت (دکمه خاکستری): لغو تغییرات ذخیره‌نشده و خروج مستقیم از محیط استودیو.
• تب‌های راهبردی بالای بوم:
  • تب تنظیمات منبع: بوم اصلی مهندسی گزارش شامل ویرایش مشخصات منابع داده، مدیریت پارامترهای ورودی، فرم‌دهی ستون‌های خروجی و افزودن ستون‌های سفارشی عملیاتی.
  • تب پیش‌نمایش منبع: محیط شبیه‌ساز زنده (Live Sandbox) جهت تست عملکرد فیلترها، اجرای کوئری با پارامترهای دلخواه و مشاهده گرید رندرشده پیش از انتشار رسمی گزارش.
• پنل ابزار سمت راست (Sidebar Panels): نوار عمودی تب‌های ساختاری شامل تنظیمات عمومی، منابع داده، سطوح دسترسی، اعلان‌ها و ابزارهای مرتبط.

پیکربندی شناسنامه گزارش در تب «تنظیمات عمومی»

نخستین گام در طراحی هر گزارش، ثبت مشخصات شناسنامه‌ای و تعیین هویت سازمانی آن در تب «تنظیمات عمومی» (آیکن چرخ‌دنده در بالای سایدبار) است. در حالت اولیه، این فیلدها خالی هستند:

در سناریوی کارگاه این دانشنامه، هدف پیاده‌سازی یک گزارش جامع عملیاتی برای مانیتورینگ پروژه‌های عمرانی و تأسیساتی به همراه ریز صورت‌وضعیت‌های مالی آن‌هاست. لذا فیلدهای تب تنظیمات عمومی را به شرح زیر تکمیل می‌کنیم:

۲. تب منابع داده: اتصال منبع داده به گزارش و ابزارهای ساخت درجا در استودیو

در گزارش‌ساز GraphBPMS، داده‌ها از طریق «منابع داده» (Data Sources / Providers) مدیریت می‌شوند. دومین تب در سایدبار سمت راست استودیو با آیکن دیتابیس، «منابع داده» نام دارد. با ورود به این تب، امکان اتصال یک یا چند منبع داده به گزارش فراهم می‌گردد:

با کلیک بر روی دکمه «+ افزودن منبع داده»، یک کارت آکاردئونی جدید در سایدبار ایجاد می‌شود. عنوان این منبع را (که در سناریوی کارگاه، جدول اصلی پروژه‌هاست) «لیست پروژه ها (master)» قرار می‌دهیم و بر روی دکمه آبی‌رنگ «اتصال داده» کلیک می‌کنیم:

دو مسیر کلیدی پنجره مدیریت منبع داده: منابع موجود در برابر ایجاد درجا

با فشردن دکمه اتصال داده، پنجره مودال «مدیریت منبع داده» باز می‌شود که دو مسیر راهبردی را پیش روی طراح قرار می‌دهد:

۱. ایجاد منبع داده درجا (On-the-Fly Creation)

یکی از درخشان‌ترین ویژگی‌های استودیوی GraphBPMS این است که اگر طراح در حین ساخت گزارش متوجه شود که به کوئری یا وب‌سرویس جدیدی نیاز دارد، ملزم به ترک استودیو و بازگشت به منوی Providers نیست. با کلیک بر روی کاشی «ایجاد منبع داده»، پنجره ساخت مستقیم پرووایدر با پشتیبانی از تنوع گسترده‌ای از منابع داده‌ای گشوده می‌شود:

• دسته‌بندی بانک اطلاعاتی (Database Providers):
  • کوئری (Query): نگارش مستقیم دستورات استاندارد SELECT روی جداول پایگاه‌داده به همراه متغیرهای شرطی با علامت @.
  • رویه ذخیره‌شده (StoredProcedure): اتصال مستقیم به پروسیجرهای از پیش کامپایل‌شده در SQL Server برای پردازش‌های سنگین و پرترافیک.
  • تابع (Function): فراخوانی توابع اسکالر یا توابع جدولی (Table-Valued Functions).
  • گزینه‌ها (Options): محیط بصری فیلتر و واکشی داده‌ها بدون نیاز به نگارش دستی کدهای SQL.
  • ویرایشگر پیشرفته (Advanced Editor): نگارش اسکریپت‌های پیچیده چندمرحله‌ای T-SQL با جداول موقت و متغیرهای کنترلی.
  • موجودیت سیستم (System Entity): اتصال خودکار به ساختار داده‌ای فرم‌ها و رکوردهای گردش کار GraphBPMS.
• دسته‌بندی وب‌سرویس (Web Service Providers): اتصال مستقیم به سرویس‌های وب برون‌سازمانی، RESTful APIها و سرویس‌های SOAP جهت دریافت بلادرنگ داده‌های مالی و انبار از سیستم‌های ERP.

۲. انتخاب از منابع داده موجود (پرووایدر پروژه‌ها)

در سناریوی کارگاه ما، منابع داده قبلاً در کارگاه عملیاتی پیشخوان ایجاد و تست شده‌اند. با کلیک بر روی کاشی «منابع داده موجود»، فهرست پرووایدرها لود می‌شود. منبع داده با عنوان «اطلاعات پروژه ها Master» (متصل به مدل داده‌ای پروژه‌ها) را جستجو و انتخاب نموده و بر روی دکمه «ذخیره» کلیک می‌کنیم:

پیکربندی مشخصات منبع در سایدبار: منبع مستقل (Independent)

پس از اتصال منبع، کارت آکاردئونی در سایدبار به‌روزرسانی شده و فیلدهای زیر در آن فعال می‌گردد:

• نوع منبع داده: برای این منبع، مقدار را بر روی «مستقل» قرار می‌دهیم. منبع مستقل منبعی است که خروجی‌های آن وابسته به هیچ رکورد یا سطر دیگری نیست و مستقیماً توسط فیلترهای ورودی گزارش مقداردهی می‌شود.
• دکمه‌های ابزار کارت:
  • ویرایش (آیکن مداد): اصلاح نام نمایشی منبع در بوم.
  • اطلاعات (آیکن i): مشاهده مشخصات فنی و کدهای SQL کوئری منبع.
  • حذف (آیکن سطل زباله): قطع اتصال منبع از گزارش.
  • اتصال داده: جابه‌جایی یا الصاق پرووایدر جایگزین.

۳. پیکربندی پارامترهای ورودی، کاتالوگ جامع انواع داده‌ای و تعریف لیست ثابت انتخابی

به محض اتصال منبع داده پروژه‌ها به بوم استودیو، سیستم ساختار کوئری SQL را بررسی کرده و ستون‌ها و پارامترهای آن را در دو بخش مجزا روی بوم مرکزی نمایش می‌دهد:

• بخش اول — پارامترهای منبع: شامل متغیر ورودی کوئری یعنی CategoryId که در کوئری با شرط WHERE (@CategoryId IS NULL OR CategoryId = @CategoryId) تعریف شده بود. این پارامتر در ابتدا به صورت یک کارت متنی ساده (Text) روی بوم قرار می‌گیرد:

• بخش دوم — خروجی‌های منبع: کلیه ۱۱ فیلد خروجی کوئری به ترتیب در قالب کارت‌های افقی مجزا روی بوم رندر می‌شوند:

ارتقای ماهیت پارامتر ورودی از متن به کنترل انتخابی (Selective)

اگر پارامتر CategoryId به صورت متنی باقی بماند، کاربر هنگام اجرای گزارش مجبور است کد عددی دسته‌بندی را حدس بزند و تایپ کند. برای جلوگیری از خطای انسانی و ایجاد تجربه کاربری استاندارد، ماهیت ورودی را به منوی کشویی هوشمند تبدیل می‌کنیم.

ابتدا در سایدبار سمت راست بر روی منبع مستر کلیک می‌کنیم تا کنترل‌های آن فعال شود، سپس بر روی آیکن مداد آبی‌رنگ در کارت پارامتر CategoryId کلیک می‌نماییم:

با کلیک روی مداد، پنجره مودال «ویرایش پارامتر CategoryId» باز می‌شود. منوی کشویی نوع داده را از حالت متنی به گزینه «انتخابی (Selective)» تغییر می‌دهیم و بر روی دکمه ذخیره کلیک می‌کنیم:

کاتالوگ جامع و مصور انواع داده‌ای پارامترها در استودیوی ساخت گزارش

در پلتفرم GraphBPMS، پارامترهای ورودی نقش فیلترهای تعاملی و متغیرهای تزریقی به کوئری‌های SQL را ایفا می‌کنند. به جای یک فرمت ساده، طراح می‌تواند نوع داده‌ای هر پارامتر را دقیقاً متناسب با ماهیت فیلتر انتخاب کرده و سپس در تب «تنظیمات اختصاصی» در پنل سایدبار، رفتار دقیق ورودی را پیکربندی کند:

۱. پارامتر متنی (Nvarchar / Text)

در پنجره مودال «ویرایش پارامتر»، گزینه اول یعنی «Nvarchar / متنی» را انتخاب می‌کنیم:

پس از انتخاب نوع متنی و ذخیره مودال، در پنل سایدبار و در تب «تنظیمات اختصاصی»، گزینه‌های جامعی برای کنترل داده‌های متنی فعال می‌گردد:

• مقدار پیش‌فرض: متنی که به صورت اولیه در فیلتر جستجو قرار می‌گیرد.
• حداقل و حداکثر طول رشته: اعمال محدودیت کاراکتری بر روی ورودی کاربر جهت جلوگیری از خطاهای دیتابیس یا ورودی‌های نامعتبر.
• سوئیچ چند خطی (Multiline): تبدیل ورودی به کادر متنی بزرگ (Textarea) برای توضیحات طولانی یا یادداشت‌ها.
• ویرایشگر پیشرفته (HtmlEditor): فعال‌سازی ویرایشگر غنی با قابلیت قالب‌بندی متون (Bold, Italic, Bullet points).
• برچسب‌گذاری (TagBox): امکان ورود کلمات کلیدی متعدد به صورت تگ‌های مجزا.
• تنظیمات Mask (ماسک ورودی): الزام کاربر به رعایت فرمت‌های استاندارد نظیر شماره تلفن یا کد ملی.
• خواندن از بارکد: قابلیت اتصال مستقیم به اسکنر بارکدخوان جهت تسریع ورود داده‌های متنی و کد کالا.
• الگوی بهینه کوئری T-SQL:

  WHERE (@Title IS NULL OR ProjectTitle LIKE N'%' + @Title + '%')

۲. پارامتر عددی (Number / Numeric)

زمانی که فیلتر گزارش نیازمند مقادیر مقداری، آماری یا مالی باشد، در مودال ویرایش پارامتر گزینه دوم یعنی «Number / عدد» را برمی‌گزینیم:

با انتخاب این نوع، تب «تنظیمات اختصاصی» در سایدبار به پنل کنترل پیشرفته مقادیر ریاضی و عددی تغییر شکل می‌دهد:

• نوع داده عددی (Data Type): انتخاب زیرنوع‌های دقیق دیتابیس نظیر Int (اعداد صحیح)، BigInt، Decimal یا Float (اعداد اعشاری و ارقام ریالی).
• بازه حداقل و حداکثر (Min / Max Range): تعیین دامنه مجاز ارقام ورودی، به عنوان مثال کف بودجه یا سقف درصد پیشرفت (۰ تا ۱۰۰).
• گام تغییرات (Step): گام افزایش/کاهش مقادیر با کلیدهای اسپین‌باکس یا غلطک ماوس (مثلاً گام‌های ۵ تایی یا ۱۰۰۰ تایی).
• فرمت نمایشی (Format): جداسازی سه رقم سه رقم ارقام پولی یا تعیین تعداد ارقام اعشار مجاز.
• نمایش اسلایدری (Slider Mode): تبدیل فیلد ورودی به یک نوار لغزنده بصری، بسیار کارآمد جهت فیلتر درصدهای پیشرفت یا نمرات ارزشیابی.
• الگوی بهینه کوئری T-SQL:

  WHERE (@MinBudget IS NULL OR BudgetAmount >= @MinBudget)
    AND (@MaxBudget IS NULL OR BudgetAmount <= @MaxBudget)

۳. پارامتر تاریخ (Date / Jalali)

برای فیلترهای زمانی، سررسیدها و بازه‌های تقویمی، گزینه سوم یعنی «Date / تاریخ» را در پنجره مودال برمی‌گزینیم:

پس از انتخاب تاریخ و ذخیره، تب «تنظیمات اختصاصی» در سایدبار امکانات عمیق بومی‌سازی و مدیریت تقویم را ارائه می‌دهد:

• مدل نمایشی (Display Model): انتخاب سیستم گاه‌شماری تقویم (شمسی، میلادی، قمری).
• فرمت خروجی تاریخ (Output Format): تعیین نحوه ارسال تاریخ به پایگاه‌داده (مثلاً تبدیل خودکار تاریخ شمسی انتخاب‌شده به میلادی استاندارد جهت ذخیره‌سازی در فیلدهای datetime دیتابیس).
• ترکیب تاریخ و زمان: سوئیچ فعال‌سازی دریافت همزمان ساعت در کنار تاریخ روز.
• نمایش تاریخ روز جاری: مقداردهی خودکار فیلتر به تاریخ امروز به محض باز شدن گزارش.
• بسته شدن Popup بعد از انتخاب: بستن خودکار پنجره تقویم شمسی بلافاصله پس از کلیک کاربر روی روز مورد نظر.
• نحوه درج تاریخ: انتخاب میان ورود دستی با ماسک کاراکتری (مانند ۱۴۰۵/۰۸/۱۵) یا باز شدن پنجره انتخاب از تقویم گرافیکی شمسی.
• الگوی بهینه کوئری T-SQL برای بازه تاریخی:

  WHERE (@FromDate IS NULL OR StartDateShamsi >= @FromDate)
    AND (@ToDate IS NULL OR StartDateShamsi <= @ToDate)

۴. پارامتر زمان (Time)

برای فیلترهایی که منحصراً بر پایه ساعت، دقایق و ثانیه‌ها تعریف می‌شوند، در مودال ویرایش گزینه چهارم یعنی «Time / زمان» انتخاب می‌گردد:

در تب «تنظیمات اختصاصی» سایدبار، کنترل‌های رابط کاربری زمان در دسترس قرار می‌گیرند:

• نوع نمایش: انتخاب میان ساعت آنالوگ (عقربه‌ای تعاملی) یا ساعت دیجیتال با دکمه‌های بالا/پایین.
• نمایش زمان جاری: ثبت خودکار ساعت کنونی سیستم به عنوان مقدار اولیه فیلتر.
• نمایش ثانیه: امکان دقت‌بخشی به فیلتر بر اساس ثانیه یا اکتفا به ساعت و دقیقه (HH:MM).
• الگوی بهینه کوئری T-SQL:

  WHERE (@LogTime IS NULL OR CAST(EventTime AS TIME) >= @LogTime)

۵. پارامتر دووضعیتی / بلی‌خیر (Bit / Boolean)

برای فیلترهای دودویی، شرط‌های پرچم (Flag) یا بررسی وضعیت‌های دوحالته، گزینه پنجم یعنی «Bit / بلی/خیر» در مودال ویرایش انتخاب می‌شود:

در تب «تنظیمات اختصاصی» سایدبار، کنترل رفتار سوئیچ یا چک‌باکس با انعطاف‌پذیری بالایی ارائه شده است:

• مقدار پیش‌فرض خالی (Allow Null / سه حالته): قابلیتی فوق‌العاده کاربردی که به کاربر اجازه می‌دهد وضعیت فیلتر را در حالت خنثی (تمام رکوردها اعم از بله یا خیر بدون اعمال فیلتر) رها کند.
• نمایش به صورت فیلد Switch: در صورتی که این گزینه فعال (ON) باشد، کنترل ورودی در فرم فیلتر به صورت یک سوئیچ لغزنده مدرن رندر می‌شود؛ و در صورتی که غیرفعال (OFF) باشد، فیلتر به صورت چک‌باکس سنتی تیک‌زدنی در رابط کاربری ظاهر خواهد شد.
• عناوین حالت فعال و غیرفعال: امکان بومی‌سازی برچسب‌های گزینه‌ها متناسب با حوزه کسب‌وکار (مانند «فعال / راکد»، «تأییدشده / ردشده»، «پرداخت‌شده / معوق»).
• الگوی بهینه کوئری T-SQL:

  WHERE (@IsActive IS NULL OR IsActive = @IsActive)

۶. پارامتر انتخابی (Selective / Lookup)

ششمین نوع پارامتر، «Selective / انتخابی» است که به عنوان پارامتر اصلی کارگاه این سند جهت فیلتر دسته‌بندی پروژه‌ها پیکربندی گردید. این نوع به تحلیل‌گر امکان می‌دهد مقادیر مجاز را از یک لیست ثابت یا مستقیماً از یک منبع داده خارجی واکشی نماید. در ادامه، تنظیمات تب‌های سه‌گانه سایدبار برای پارامتر انتخابی به تفصیل بررسی شده است:

تنظیمات تب‌های سه‌گانه پارامتر انتخابی در سایدبار

با ذخیره این مودال، کارت پارامتر به نوع Selective تبدیل شده و بلافاصله سه تب تخصصی پیکربندی در سایدبار سمت راست استودیو پدیدار می‌گردد:

۱. تب اول — تنظیمات عمومی پارامتر

در این تب، عنوان فنی متغیر (CategoryId) قفل است. در کادر «عنوان»، برچسب کاربرپسند را وارد می‌کنیم. سوئیچ «فقط خواندنی» نیز برای مواقعی تعبیه شده که مقدار فیلتر باید توسط سیستم تزریق شود و کاربر نتواند آن را دستکاری کند:

۲. تب دوم — تنظیمات اختصاصی پارامتر (منبع تأمین دیتا)

این تب تعیین می‌کند که آیتم‌های منوی کشویی از کجا واکشی شوند. دو انتخاب پیش روی ماست: اتصال به یک «منبع داده» (Lookup Provider) یا تعریف دستی یک «لیست ثابت». همچنین فیلد کلید، فیلد عنوان، مدل نمایشی (مانند «لیست ساده با امکان جستجو») و سوئیچ حذف تکراری‌ها در این بخش تنظیم می‌شود:

۳. تب سوم — تنظیمات اعتبارسنجی (Validation) و عبارات منظم (RegExp)

در این تب، می‌توان اجباری بودن تکمیل فیلتر قبل از اجرای گزارش را تعیین کرد. همچنین برای پارامترهای متنی و عددی، امکان تعریف الگوهای پیشرفته عبارات منظم (RegExp Patterns) نظیر کد ملی، شماره موبایل یا فرمت‌های کدینگ سازمانی به همراه پیام خطای سفارشی وجود دارد:

تطبیق هوشمند با فرم الکترونیک مبنا (فرم مشخصات پروژه - موجودیت GB_Project) و تعریف لیست ثابت

در متدولوژی استاندارد معماری GraphBPMS، یکپارچگی داده‌ها بین فرم‌ساز و گزارش‌ساز از اهمیت بنیادین برخوردار است. همان‌طور که در طراحی فرم مشخصات پروژه (متصل به جدول و موجودیت GB_Project) تعریف شده بود، فیلد دسته‌بندی پروژه‌ها دارای سه مقدار مشخص بود:

عیناً همین مقادیر را در گزارش‌ساز پیاده می‌کنیم. در تب تنظیمات اختصاصی پارامتر در استودیو، گزینه «لیست ثابت» را انتخاب می‌کنیم:

با کلیک بر روی دکمه مدیریت لیست داده، پنجره مودال «مدیریت لیست داده» باز می‌شود. سه رکورد متناظر را با کلیدهای عددی و عناوین فارسی وارد و ذخیره می‌کنیم:

۴. فارسی‌سازی ستون‌ها و بررسی پیش‌نمایش اولیه گزارش

پیش از ورود به سناریوهای پیشرفته‌تر، ابتدا صحت عملکرد منبع داده متصل‌شده و فیلترهای آن را در تب «پیش نمایش منبع» (آیکن چشم در بالای بوم) اعتبارسنجی می‌کنیم. این تب شامل دو پنل آکاردئونی هوشمند است: «جستجو در فرم» (فیلترهای ورودی) و «لیست داده‌ها» (گرید خروجی):

هنگامی که بر روی منوی کشویی کلیک می‌کنیم، سه گزینه تعریف‌شده در لیست ثابت (عمرانی، IT، تأسیسات) با ظاهری آراسته و قابلیت جستجو باز می‌شوند:

گزینه‌ای را انتخاب نکرده (تا همه داده‌ها واکشی شوند) و بر روی دکمه آبی‌رنگ «پیش نمایش» کلیک می‌کنیم. کوئری با موفقیت اجرا شده و هر ۳ رکورد واقعی پایگاه‌داده در جدول داده‌ها رندر می‌شوند:

فارسی‌سازی عناوین فیلدهای خروجی و عنوان پارامتر

همان‌طور که در تصویر بالا مشاهده می‌شود، عناوین ستون‌ها در ابتدا همان نام‌های انگلیسی جداول پایگاه‌داده هستند. برای استانداردسازی گزارش سازمانی، به تب «تنظیمات منبع» بازگشته و عنوان پارامتر و تک‌تک کارت‌های خروجی را با معادل‌های دقیق و خوانای فارسی جایگزین می‌کنیم:

اکنون اگر مجدداً به تب پیش‌نمایش منبع مراجعه کنیم، می‌بینیم که عنوان فیلتر بالای صفحه به «دسته‌بندی موضوعی» تغییر یافته و تمامی ستون‌های گرید خروجی با سرستون‌های استاندارد و زیبای فارسی رندر می‌شوند:

۵. کارگاه عملی: ساخت گزارش سلسله‌مراتبی و چندمنبعی (Master-Detail)

تا این مرحله، کار با ساختار پایه استودیو، اتصال اولین منبع داده، تعریف پارامترهای فیلتر و مشاهده خروجی در قالب یک جدول ساده را تجربه کردیم. اکنون در این کارگاه عملی، به سراغ یکی از کاربردی‌ترین قابلیت‌های استودیو می‌رویم: طراحی گزارش‌های سلسله‌مراتبی و پیوند چند منبع داده به یکدیگر (Master-Detail).

در ادامه، این سناریوی عملیاتی را در پنج گام گام‌به‌گام پیاده‌سازی می‌کنیم:

الف) الصاق منبع داده دوم (صورت‌وضعیت‌ها و اقلام هزینه)

در سایدبار سمت راست استودیو، به تب «منابع داده» می‌رویم و مجدداً بر روی دکمه «+ افزودن منبع داده» کلیک می‌کنیم:

آیتم آکاردئونی دوم اضافه می‌شود. نام آن را «صورت‌وضعیت‌ها و اقلام هزینه (detail)» تایپ نموده و بر روی دکمه آبی‌رنگ «اتصال داده» کلیک می‌کنیم:

از پنجره منابع داده موجود، منبع داده با عنوان «صورت وضعیت ها و اقلام هزینه Details» را انتخاب کرده و بر روی «ذخیره» کلیک می‌کنیم:

ب) تعیین ماهیت وابسته (Dependent) در کارت منبع

این گام ساختاری تعیین‌کننده است: در کارت منبع دوم در سایدبار، فیلد «نوع منبع داده» را از مستقل به «وابسته» تغییر می‌دهیم. بلافاصله فیلد جدیدی به نام «منبع داده مورد نظر» ظاهر می‌شود که در آن، منبع والد یعنی «لیست پروژه ها (master)» را انتخاب می‌کنیم:

ج) بررسی ساختار پارامتر و خروجی‌های منبع دیتیل روی بوم

با انتخاب این منبع، بوم استودیو ساختار کوئری منبع وابسته صورت‌وضعیت‌ها را رندر می‌کند. این منبع دارای یک متغیر ورودی شرطی به نام ProjectId در کوئری SQL خود است:

همچنین ۹ فیلد خروجی اقلام هزینه روی بوم چیده می‌شوند:

د) پیوند کلیدهای رابطه‌ای: نگاشت پارامتر ورودی به کلید خروجی والد (Parameter Binding)

اکنون باید حلقه اتصال رابطه والد و فرزند را برقرار کنیم: به سیستم اعلام کنیم که پارامتر ورودی ProjectId منبع فرزند، از کدام ستون ردیف انتخاب‌شده منبع والد مقدار بگیرد؟

روی بوم منبع دیتیل، بر روی آیکن مداد آبی‌رنگ در کارت پارامتر ProjectId کلیک می‌کنیم:

پنجره حیاتی «ویرایش پارامتر ProjectId» باز می‌شود. این پنجره شامل بخش «اتصال داده» است:

• سوئیچ «عدم نمایش»: در معماری Master-Detail، فعال بودن این سوئیچ ضروری است؛ زیرا مقدار ProjectId نباید در فرم فیلترهای بالای صفحه به عنوان یک فیلد جستجو نمایش داده شود، بلکه باید به صورت سیستمی و پشت‌صحنه از کلید سطر کلیک‌شده والد تغذیه گردد.
• نوع اتصال داده: این گزینه دو حالت دارد: «مقدار ثابت» و «ستون خروجی». از آنجا که اتصال ما از نوع وابسته پویا است، رادیوباتن «ستون خروجی» را انتخاب می‌کنیم.

با انتخاب ستون خروجی، دو منوی کشویی هوشمند فعال می‌شوند که مستقیماً به خروجی‌های منبع والد (پروژه‌ها) متصل هستند:

• ۱. ستون را انتخاب کنید (کلید رابطه‌ای): منوی کشویی باز شده و فیلد Id (شناسه یکتای پروژه) را انتخاب می‌کنیم. این مقدار دقیقاً به متغیر @ProjectId در کوئری SQL پاس داده خواهد شد:

• ۲. ستون عنوان را انتخاب کنید (برچسب متنی): از این منو، فیلد ProjectTitle (عنوان پروژه) را انتخاب می‌کنیم تا سیستم در لایه‌های نمایشی بداند عنوان متناظر با این کلید چیست:

بدین ترتیب، نگاشت کامل رابطه والد-فرزند شکل می‌گیرد:

بر روی دکمه سبز رنگ «ذخیره» کلیک می‌کنیم تا اتصال رابطه‌ای ثبت شود:

هـ) آزمون منبع دیتیل و استانداردسازی عناوین ستون‌ها

اگر به تب «پیش نمایش منبع» برویم، کنترل ورودی ProjectId را می‌بینیم. با کلیک بر روی پیش‌نمایش، کلیه ۷ قلم صورت‌وضعیت مالی با مقادیر مبالغ و وضعیت تایید رندر می‌شوند:

به تب تنظیمات منبع بازمی‌گردیم و عناوین ستون‌های منبع دیتیل را به معادل‌های استاندارد فارسی تغییر می‌دهیم:

۶. جعبه‌ابزار پیشرفته ستون‌های داده: تنظیمات بصری، فرمول‌ساز، توابع تجمیعی و Custom JS

استودیوی ساخت گزارش GraphBPMS دارای مجموعه‌ای غنی از ابزارهای مهندسی لایه نمایش است که امکان پیاده‌سازی محاسبات پویا، قالب‌بندی‌های شرطی و تغییر چیدمان ستون‌ها را بدون نیاز به کدهای سمت دیتابیس مهیا می‌سازد:

کنترل‌های بنیادین هر کارت خروجی

• عنوان ستون: برچسب نمایشی ستون در گرید نهایی.
• اندازه ستون (Width): تعیین عرض ستون بر حسب پیکسل. در صورت درج مقدار 0، سیستم عرض ستون را متناسب با محتوا به صورت خودکار تنظیم می‌کند.
• توابع تجمیعی (Aggregates): فعال‌سازی محاسبات آماری خودکار در پاورقی گرید شامل:
  • Sum: محاسبه مجموع مقادیر ستون (ایده‌آل برای فیلدهای بودجه و مبالغ صورت‌وضعیت).
  • Count: شمارش تعداد ردیف‌ها.
  • Avg: میانگین‌گیری عددی.
  • Min / Max: استخراج کمترین و بیشترین مقدار ثبت‌شده.
• چک‌باکس «نمایش»: فعال یا غیرفعال کردن رندر ستون در جدول خروجی بدون حذف آن از ساختار کوئری.
• چک‌باکس «گروه‌بندی»: فعال‌سازی قابلیت کشیدن ستون به نوار بالای جدول جهت گروه‌بندی چندسطحی داده‌ها.
• چک‌باکس «ستون ثابت» (Freeze Column): قفل کردن ستون در هنگام اسکرول افقی (بسیار کاربردی برای ستون‌های شناسه و کد پروژه در جداول عریض).
• دستگیره جابه‌جایی (Drag Handle): نماد ۶ نقطه در سمت راست هر کارت جهت تغییر ترتیب قرارگیری ستون‌ها در گرید با کشیدن و رها کردن.

ابزارهای پیشرفته ماهیت داده (آیکن چرخ‌دنده خاکستری)

در سمت چپ هر کارت، یک آیکن چرخ‌دنده خاکستری قرار دارد که منوی ابزارهای پیشرفته داده را باز می‌کند:

۱. کارگاه گام‌به‌گام: ایجاد ستون اختصاصی و برنامه‌نویسی Custom JS (محاسبه مهلت باقیمانده و درصد پیشرفت پروژه)

یکی از ویژگی‌های برجسته استودیوی ساخت گزارش GraphBPMS، توانایی تعریف ستون‌های محاسباتی کاملاً پویا با استفاده از کدهای جاوااسکریپت سفارشی (Custom JS) است. این قابلیت بدون نیاز به ایجاد فیلدهای محاسباتی در پایگاه‌داده یا دستکاری کوئری‌های SQL، به طراح اجازه می‌دهد منطق‌های تجاری پیچیده، محاسبات ریاضی و قالب‌بندی‌های شرطی را در سطح سلول‌های هر سطر پیاده‌سازی کند.

گام اول: افزودن ستون سفارشی جدید روی بوم استودیو

روی بوم منبع مستر (پروژه‌ها)، به انتهای فهرست کارت‌های خروجی اسکرول کرده و بر روی دکمه «+ افزودن ستون» کلیک می‌کنیم:

گام دوم: نام‌گذاری ستون جدید در پنجره مودال

پنجره مودال «افزودن ستون» گشوده می‌شود. در کادر «نام ستون سفارشی»، عنوان «مهلت باقی مانده انجام این پروژه» را درج نموده و بر روی دکمه آبی‌رنگ «افزودن» کلیک می‌کنیم:

گام سوم: تثبیت کارت ستون سفارشی جدید روی بوم

کارت ستون جدید با عنوان درج‌شده و نوع پیش‌فرض «داده» بلافاصله در انتهای کارت‌های خروجی روی بوم مستقر می‌شود:

گام چهارم: دسترسی به منوی ابزارهای پیشرفته و انتخاب Custom Code

در سمت چپ کارت ستون جدید، بر روی آیکن چرخ‌دنده خاکستری‌رنگ کلیک می‌کنیم تا منوی ابزارهای پیشرفته باز شود. سپس گزینه اول یعنی «</> کاستوم کد» را انتخاب می‌نماییم:

گام پنجم: ورود به ویرایشگر تیره Custom JS و معماری متغیر result

پنجره مودال ویرایشگر کد با عنوان اختصاصی «کاستوم کد برای ستون: مهلت باقی مانده انجام این پروژه» باز می‌شود:

گام ششم: درج قطعه‌کد محاسباتی مهلت سررسید و درصد پیشرفت

اکنون کدهای جاوااسکریپت محاسباتی را در ویرایشگر درج می‌کنیم. در این سناریو، تاریخ سررسید پروژه (DueDateShamsi) از سطر جاری خوانده شده، با تاریخ جاری سیستم (محاسبه‌شده بر پایه تقویم استاندارد بدون وابستگی به مرورگر) مقایسه می‌شود و تعداد روزهای باقیمانده به همراه وضعیت درصد پیشرفت (ProgressPercent) در دو خط رندر می‌گردد:

قطعه‌کد استاندارد و تست‌شده جهت کپی و استفاده در این سناریو:

// ۱. دریافت تاریخ سررسید و درصد پیشرفت از سطر جاری
var dueDateStr = args.row.DueDateShamsi;
var progress = Number(args.row.ProgressPercent) || 0;
var result = "";

// ۲. در صورت تکمیل بودن ۱۰۰٪ پروژه
if (progress >= 100) {
    result = '<div style="line-height: 1.4;">' +
             '  <span style="color: #15803d; font-weight: bold;">✓ تحویل داده شده</span>' +
             '  <div style="font-size: 11px; color: #15803d; margin-top: 2px;">(پیشرفت: ۱۰۰٪)</div>' +
             '</div>';
} else if (!dueDateStr) {
    result = '<span style="color: #94a3b8;">تاریخ نامشخص</span>';
} else {
    // ۳. تجزیه تاریخ سررسید شمسی (مثال: 1405/08/15)
    var parts = String(dueDateStr).split('/');
    var dueYear = parseInt(parts[0], 10);
    var dueMonth = parseInt(parts[1], 10);
    var dueDay = parseInt(parts[2], 10);

    // ۴. استخراج تاریخ امروز شمسی به صورت ریاضی خالص از روی تقویم میلادی
    var d = new Date();
    var gy = d.getFullYear() - 1600;
    var gm = d.getMonth();
    var gd = d.getDate() - 1;

    var g_days = [31, 28, 31, 30, 31, 30, 31, 31, 30, 31, 30, 31];
    var j_days = [31, 31, 31, 31, 31, 31, 30, 30, 30, 30, 30, 29];

    var g_day_no = 365 * gy + Math.floor((gy + 3) / 4) - Math.floor((gy + 99) / 100) + Math.floor((gy + 399) / 400);
    for (var i = 0; i < gm; ++i) g_day_no += g_days[i];
    if (gm > 1 && ((gy % 4 == 0 && gy % 100 != 0) || (gy % 400 == 0))) ++g_day_no;
    g_day_no += gd;

    var j_day_no = g_day_no - 79;
    var j_np = Math.floor(j_day_no / 12053);
    j_day_no %= 12053;

    var jy = 979 + 33 * j_np + 4 * Math.floor(j_day_no / 1461);
    j_day_no %= 1461;

    if (j_day_no >= 366) {
        jy += Math.floor((j_day_no - 1) / 365);
        j_day_no = (j_day_no - 1) % 365;
    }

    var jm = 0;
    for (var j = 0; j < 11 && j_day_no >= j_days[j]; ++j) {
        j_day_no -= j_days[j];
        jm = j + 1;
    }
    var jd = j_day_no + 1;
    var todayMonth = jm + 1;

    // ۵. تبدیل هر دو تاریخ به روز مطلق از مبدأ جهت محاسبه دقیق روزهای باقیمانده
    var dueTotalDays = (dueYear - 1400) * 365 + Math.floor((dueYear - 1400) / 4) + (dueMonth <= 6 ? (dueMonth - 1) * 31 : 186 + (dueMonth - 7) * 30) + dueDay;
    var todayTotalDays = (jy - 1400) * 365 + Math.floor((jy - 1400) / 4) + (todayMonth <= 6 ? (todayMonth - 1) * 31 : 186 + (todayMonth - 7) * 30) + jd;

    var daysLeft = dueTotalDays - todayTotalDays;

    var statusText = "";
    var statusColor = "";
    if (daysLeft < 0) {
        statusText = "⚠️ " + Math.abs(daysLeft) + " روز گذشته";
        statusColor = "#dc2626";
    } else if (daysLeft <= 30) {
        statusText = "⏳ " + daysLeft + " روز (فوری)";
        statusColor = "#d97706";
    } else {
        statusText = "⏱ " + daysLeft + " روز باقیمانده";
        statusColor = "#0284c7";
    }

    // ۶. تخصیص خروجی نهایی به متغیر result (ترکیب وضعیت مهلت و درصد پیشرفت)
    result = '<div style="line-height: 1.4;">' +
             '  <div style="color: ' + statusColor + '; font-weight: bold;">' + statusText + '</div>' +
             '  <div style="font-size: 11px; color: #475569; margin-top: 2px;">پیشرفت: <strong>' + progress + '%</strong></div>' +
             '</div>';
}

گام هفتم: ذخیره‌سازی کاستوم کد و ذخیره قطعی پیکربندی گزارش

در انتهای کدهای درج‌شده، بر روی دکمه آبی‌رنگ «ذخیره» در پایین سمت چپ پنجره مودال کلیک می‌کنیم تا کدهای ستون تأیید گردند:

گام هشتم: ارزیابی درخشان نتایج در تب پیش‌نمایش منبع

اکنون به تب «پیش نمایش منبع» در بالای بوم مراجعه کرده و بر روی دکمه آبی‌رنگ «پیش نمایش» کلیک می‌کنیم. همان‌طور که در تصویر زیر مشاهده می‌شود، ستون «مهلت باقی مانده انجام این پروژه» در گرید عملیاتی با جلوه‌ای چشم‌نواز رندر شده است:

نمای کلوزآپ ستون نشان می‌دهد که چگونه کد جاوااسکریپت وضعیت هر پروژه را به صورت هوشمند تفکیک کرده است: پروژه‌های با مهلت کافی با نماد ساعت آبی‌رنگ (مانند ۱۰۵ روز باقیمانده)، پروژه‌های با مهلت اضطراری با نماد ساعت شنی نارنجی (مانند ۳۰ روز فوری)، و در خط دوم، درصد پیشرفت فیزیکی کارگاه در یک نگاه به تصمیم‌گیرندگان منتقل می‌شود:

۲. کارگاه گام‌به‌گام: ایجاد ستون اختصاصی با فرمول‌ساز ویژوال (Formula Builder)

برای ترکیب فیلدها، درج مقادیر ثابت یا سیستمی و انجام محاسبات بدون نیاز به کدنویسی جاوااسکریپت، ابزار فرمول‌ساز (∑) به عنوان بستر Low-Code / No-Code استودیو طراحی شده است. در این کارگاه، یک ستون ترکیبی تحت عنوان «جزئیات تکمیلی پروژه در یک نگاه» ایجاد می‌کنیم.

گام اول: افزودن ستون سفارشی جدید روی بوم استودیو

روی بوم منبع مستر (پروژه‌ها)، به انتهای لیست فیلدهای خروجی اسکرول کرده و بر روی دکمه «+ افزودن ستون» کلیک می‌کنیم:

گام دوم: نام‌گذاری ستون در پنجره مودال افزودن ستون

پنجره مودال «افزودن ستون» باز می‌شود. در فیلد «نام ستون سفارشی»، عنوان «جزئیات تکمیلی پروژه در یک نگاه» را وارد کرده و بر روی دکمه آبی‌رنگ «افزودن» کلیک می‌نماییم:

گام سوم: ایجاد کارت ستون جدید روی بوم استودیو

کارت فیلد جدید با عنوان ثبت‌شده و نوع پیش‌فرض «داده» به خروجی‌های گزارش اضافه می‌گردد:

گام چهارم: دسترسی به منوی تنظیمات ستون و انتخاب فرمول‌ساز

بر روی آیکن چرخ‌دنده در بالای سمت چپ کارت ستون کلیک کرده تا منوی کشویی عملیات نمایان گردد. سپس بر روی گزینه دوم یعنی «∑ فرمول ساز» کلیک می‌کنیم:

گام پنجم: آشنایی با ساختار پنجره مودال فرمول‌ساز (Formula Builder)

پنجره مودال اختصاصی تحت عنوان «فرمول ساز برای ستون: جزئیات تکمیلی پروژه در یک نگاه» گشوده می‌شود. این پنجره شامل انتخابگر منابع مقدار (مقدار ثابت، سیستمی، کوئری استرینگ، ستون منبع داده)، کادر درج مقدار و کادر «نتیجه نهایی» جهت ساخت ترکیب‌های متنی و محاسباتی است:

گام ششم: درج شاخصه اول — «مقدار ثابت» (Static Text)

فرمول‌ساز GraphBPMS از چهار منبع داده پشتیبانی می‌کند. اولین شاخصه، «مقدار ثابت» است که برای افزودن پیشوندها، پسوندها یا جداکننده‌های متنی ثابت کاربرد دارد. رادیوباتن «مقدار ثابت» را انتخاب کرده، متن دلخواه مانند جزئیات تکمیلی پروژه : را در کادر «مقدار مورد نظر» تایپ نموده و بر روی دکمه آبی‌رنگ «+» (افزودن) کلیک می‌کنیم:

به محض کلیک بر روی دکمه پلاس، مقدار ثابت در کادر «نتیجه نهایی» به صورت یک چیپ (Chip) مستقل با امکان حذف تعاملی (×) قرار می‌گیرد:

گام هفتم: درج شاخصه دوم — متغیرهای «سیستمی» (System Context Variables)

دومین شاخصه، متغیرهای سیستمی هستند که امکان استخراج اطلاعات بلادرنگ نشست کاربری و بستر اجرایی را بدون کدنویسی فراهم می‌سازند. با انتخاب رادیوباتن «سیستمی»، منوی کشویی مقادیر سیستمی فعال می‌شود:

• شناسه کاربر جاری: کد پرسنلی / شناسه منحصربه‌فرد کاربری که در حال مشاهده گزارش است.
• شناسه نقش جاری: شناسه سمت یا پست سازمانی فعال کاربر.
• سازمان جاری: شناسه دپارتمان یا واحد سازمانی متبوع.
• تاریخ جاری: تاریخ روز سیستم جهت درج زمان ایجاد یا ثبت در خروجی هر سطر.

در این سناریو، گزینه «تاریخ جاری» را انتخاب کرده و بر روی دکمه پلاس کلیک می‌کنیم. همان‌طور که در تصویر زیر مشاهده می‌شود، متغیر سیستمی به صورت چیپ تیره سیستمی 3 در کنار مقدار ثابت قبلی درون کادر «نتیجه نهایی» می‌نشیند:

گام هشتم: درج شاخصه سوم — پارامترهای «کوئری استرینگ» (QueryString Parameters)

سومین شاخصه قدرتمند فرمول‌ساز، «کوئری استرینگ» (QueryString) است. این قابلیت زمانی کاربرد حیاتی دارد که گزارش از طریق یک لینک خارجی، پیشخوان داشبورد، یا پاپ‌آپ‌های فرم‌ساز با پارامترهای ارسالی در آدرس URL فراخوانی شود. با انتخاب این رادیوباتن، نام پارامتر موجود در آدرس صفحه (مانند query_string_title) را درج می‌کنیم تا در صورت وجود در URL، مقدار آن به صورت خودکار در این فیلد فرمول جایگزین گردد:

گام نهم: تکنیک حیاتی فاصله‌گذاری میان مؤلفه‌ها با مقدار ثابت (Whitespace Spacing)

یک نکته تجربی و بسیار مهم در فرمول‌ساز این است که جهت خوانایی عبارات متنی ترکیبی، میان المان‌های مختلف فاصله (Space) ایجاد شود. بدین منظور، مجدداً رادیوباتن «مقدار ثابت» را انتخاب کرده، درون کادر «مقدار مورد نظر» یک یا چند فاصله (اسپیس) قرار می‌دهیم و بر روی دکمه پلاس کلیک می‌کنیم تا یک چیپ فاصله خالی به عنوان جداکننده در انتهای کادر نتیجه نهایی اضافه گردد:

گام دهم: درج شاخصه چهارم — فیلدهای «ستون منبع داده» (DataSource Columns)

چهارمین و محوری‌ترین شاخصه، «ستون منبع داده» است. با فعال‌سازی این رادیوباتن، تمامی فیلدهای واکشی‌شده توسط کوئری منبع داده درون منوی انتخابی لیست می‌شوند. در این گام فیلد ProjectCode را انتخاب کرده و بر روی دکمه آبی‌رنگ پلاس کلیک می‌کنیم:

با همین الگو و با درج فواصل متنی ثابت در میان آیتم‌ها، می‌توان فیلدهای تکمیلی نظیر CategoryTitle (عنوان دسته‌بندی موضوعی) را به ترکیب فرمول ملحق ساخت:

همچنین برای فیلدهای عددی مانند درصد پیشرفت پروژه (ProgressPercent)، می‌توان ابتدا یک مقدار ثابت با عنوان درصد پیشرفت: تعریف نمود و سپس فیلد عددی متناظر را پس از آن متصل کرد تا عبارت نهایی در سلول‌های گزارش به صورتی کاملاً رسا و شفاف رندر شود.

گام یازدهم: ذخیره‌سازی مودال فرمول‌ساز و ثبت نهایی در استودیو

پس از تکمیل فرمول و مشاهده چیدمان کامل چیپ‌ها در کادر نتیجه نهایی، بر روی دکمه سبز رنگ «ذخیره» در پایین سمت چپ پنجره مودال کلیک می‌کنیم:

گام دوازدهم: مشاهده خروجی درخشان ستون فرمول‌ساز در پیش‌نمایش زنده

اکنون به تب «پیش نمایش منبع» رفته و بر روی دکمه «پیش نمایش» کلیک می‌کنیم. همان‌طور که در تصویر زیر به وضوح مشاهده می‌شود، ستون شخصی‌سازی‌شده «جزئیات تکمیلی پروژه در یک نگاه» به عنوان آخرین ستون گرید رندر شده و تمامی بخش‌های ثابت، متغیرهای سیستمی، کد پروژه، دسته‌بندی و درصد پیشرفت را در یک نگاه به کاربران نمایش می‌دهد:

مقایسه راهبردی: فرمول‌ساز (Formula Builder) در برابر کاستوم کد (Custom JS)

۷. ایجاد ستون سفارشی دکمه‌ای عملیاتی و فراخوانی پاپ‌آپ ویرایش فرم بر اساس شناسه سطر

یکی از قدرتمندترین تمایزهای گزارش‌ساز GraphBPMS با سایر ابزارهای BI و گزارش‌گیری سنتی، تبدیل گزارش از یک صفحه ایستا به یک مرکز فرماندهی و درگاه عملیاتی (Action-Oriented Portal) است. طراح می‌تواند ستون‌های دکمه‌ای تعاملی تعریف کند که با کلیک کاربر روی هر سطر، فرم فرایندی مرتبط در حالت ویرایش باز شود، گردشکارهای سازمانی کلید بخورد، یا اعلان صادر گردد.

الف) افزودن ستون سفارشی جدید

روی بوم منبع مستر (لیست پروژه‌ها)، به انتهای لیست کارت‌های خروجی اسکرول می‌کنیم و بر روی دکمه «+ افزودن ستون» کلیک می‌نماییم:

پنجره مودال «افزودن ستون» باز می‌شود. نام ستون را «باز کردن فرم پروژه» وارد کرده و روی افزودن کلیک می‌کنیم:

کارت خروجی جدید بلافاصله در انتهای لیست فیلدهای مستر قرار می‌گیرد:

ب) تغییر ماهیت فیلد به «دکمه» و ورود به تنظیمات دکمه

در گوشه سمت چپ بالای کارت جدید، منوی ماهیت فیلد را از حالت پیش‌فرض «داده» به گزینه «دکمه» تغییر می‌دهیم:

سپس بر روی آیکن چرخ‌دنده کارت کلیک کرده و گزینه «تنظیمات دکمه» را انتخاب می‌کنیم تا پنل تخصصی دکمه در سایدبار سمت راست استودیو گشوده شود:

ج) پیکربندی تب‌های دوگانه تنظیمات دکمه

۱. تب اول — تنظیمات عمومی دکمه

در این تب، عنوان دکمه را بر روی «باز کردن فرم پروژه» تنظیم نموده، سبک متن را مشخص می‌کنیم و از کتابخانه آیکن‌ها، آیکن چشم (fa-eye) را جستجو و برمی‌گزینیم:

۲. تب دوم — تنظیمات عملیاتی دکمه (بررسی ۶ نوع عملیات مختلف)

در تب دوم، منوی کشویی «نوع عملیات» قرار دارد که تعیین‌کننده رفتار اجرایی دکمه در سطح پلتفرم است. استودیوی ساخت گزارش از ۶ نوع عملیات تخصصی پشتیبانی می‌کند:

د) پیکربندی اکشن فرم: باز کردن پاپ‌آپ ویرایش فرم مشخصات پروژه

در سناریوی کارگاه، می‌خواهیم کاربر با کلیک روی دکمه هر پروژه، فرم جامع مشخصات پروژه (متصل به موجودیت GB_Project) را در حالت ویرایش و به صورت پنجره شناور (Popup) باز کند. تنظیمات این بخش را به شرح زیر اعمال می‌کنیم:

• نوع عملیات: فرم
• فرم مورد نظر: مشخصات پروژه (فرم الکترونیک متصل به موجودیت GB_Project)
• نوع نمایش فرم: ویرایش (Edit Mode) جهت امکان به‌روزرسانی فیلدها
• نوع باز کردن فرم: Popup (پنجره شناور مودال روی گرید)
• شناسه رکورد فرم: اتصال به «ستون منبع داده | Id». این تنظیم به سامانه می‌فهماند که مقدار ستون Id همان سطر را بردارد و فرم ویرایش متناظر با همان شناسه را بارگذاری کند!

۸. ذخیره‌سازی، پیش‌نمایش زنده Master-Detail و اجرای عملیاتی در پیشخوان

پس از تکمیل تمامی پیکربندی‌های هویتی، اتصال منابع مستر و دیتیل، نگاشت رابطه‌ای کلیدها، فارسی‌سازی ستون‌ها و تعریف ستون دکمه‌ای، فرآیند را ذخیره و نهایی می‌کنیم.

الف) ذخیره‌سازی و ثبت رسمی گزارش در پیشخوان

در نوار ابزار بالای استودیو سمت چپ، بر روی دکمه آبی‌رنگ «ذخیره و بازگشت» کلیک می‌کنیم:

با کلیک بر روی این دکمه، تغییرات در پایگاه‌داده ذخیره شده و به صفحه پیشخوان مدیریت گزارش‌ها (ReportManager) هدایت می‌شویم. گزارش «لیست پروژه ها و اقلام» در گروه «فرآیندهای کسب و کار گراف» و وضعیت فعال، رسماً در جدول ثبت و مستقر می‌گردد:

ب) پیش‌نمایش سریع گزارش و ساختار دوگانه منابع در سایدبار

در سطر این گزارش در پیشخوان، بر روی آیکن چشم آبی‌رنگ (**مشاهده / پیش‌نمایش سریع**) در ستون عملیات کلیک می‌کنیم:

پنجره تمام‌صفحه پیش‌نمایش گزارش باز می‌شود. در سمت راست این پنجره، یک نوار کناری سورمه‌ای تیره قرار دارد که ساختار دوگانه منابع گزارش را تفکیک کرده است: منبع اول «لیست پروژه ها master» و منبع دوم «صورت‌وضعیت‌ها و اقلام هزینه detail»:

ج) شاهکار تجلی Master-Detail: اکسپند سطر والد و رندر گرید تودرتوی فرزند (Nested Child Grid)

هنگامی که بر روی دکمه پیش‌نمایش منبع مستر کلیک می‌کنیم، لیست پروژه‌ها بارگذاری می‌شود. توجه فرمایید: در ستون «شناسه» در ابتدای هر ردیف، یک فلش مثلثی بازشونده (Expand Triangle) پدیدار شده است:

اینک هنگامی که بر روی فلش مثلثی سطر اول (پروژه «احداث پست برق ۴۰۰ کیلوولت غرب») کلیک می‌کنیم، سطر والد باز شده و زیرجدول تودرتوی فرزند (Nested Child Grid) مستقیماً در زیر همان ردیف رندر می‌شود!

همچنین کاربر می‌تواند با کلیک بر روی منبع دوم («صورت‌وضعیت‌ها و اقلام هزینه detail») در سایدبار سمت راست، کل اقلام هزینه را به صورت یک گرید مستقل و یکپارچه مشاهده نماید:

د) اجرای عملیاتی ستون دکمه: باز شدن پاپ‌آپ زنده فرم پروژه

اکنون کارکرد ستون عملیاتی «باز کردن فرم پروژه» را ارزیابی می‌کنیم. مجدداً از پیشخوان بر روی اکشن مشاهده کلیک می‌کنیم:

پس از کلیک روی پیش‌نمایش، جدول پروژه‌ها رندر می‌شود. در انتهای جدول، ستون عملیاتی جدید «باز کردن فرم پروژه» با دکمه‌های آراسته و آیکن چشم آبی‌رنگ قرار دارد:

هنگامی که بر روی دکمه سطر اول (پروژه احداث پست برق ۴۰۰ کیلوولت غرب) کلیک می‌کنیم، پنجره شناور (Popup Modal) فرم مشخصات پروژه (موجودیت GB_Project) بلادرنگ روی صفحه باز می‌شود:

• بارگذاری هوشمند رکورد متناظر: فرم به صورت خودکار اطلاعات پروژه متناظر با رکورد انتخاب‌شده را بارگذاری کرده است (کد PRJ-101، بودجه مصوب، مهلت تحویل).
• کنترل‌های پیشرفته فرم‌ساز: اسلایدر تعاملی درصد پیشرفت بر روی ۶۵٪ قرار دارد و نقشه تعاملی GIS موقعیت دقیق کارگاه پروژه را نمایش می‌دهد.
• قابلیت ویرایش و به‌روزرسانی درجا: مدیر یا کاربر ناظر می‌تواند فیلدها را اصلاح نموده و دکمه سبز رنگ «بروزرسانی» را در پایین فرم بفشارد تا رکورد بلافاصله در سیستم به‌روز گردد!

هـ) جلوه نهایی خروجی گزارش: تجمیع ستون‌های Formula Builder، Custom JS و ردیف ته‌جمع‌ها (Footer Totals)

در خروجی عملیاتی پلتفرم GraphBPMS، تمام قابلیت‌های مهندسی لایه نمایش در یک گرید یکپارچه متبلور می‌شوند. جدول زیر ساختار واقعی گرید خروجی را پس از فعال‌سازی ستون فرمول‌ساز، ستون کاستوم JS و ردیف ته‌جمع‌های آماری (Footer Summary Row) به نمایش می‌گذارد: