/
/
/
/
استودیو — شبیه‌ساز فرآیند
شبیه‌ساز به شما کمک می‌کند مسیر مدل را اجرا کنید، وضعیت هر گام را ببینید و مقدار متغیرها را هنگام عبور داده بررسی کنید. کاربرد اصلی آن پاسخ به پرسش‌های مشخص است: آیا گام درست اجرا می‌شود؟ آیا فرم داده مورد انتظار را دریافت کرده؟ آیا شرط Gateway مسیر درست را انتخاب می‌کند؟ اگر اجرا متوقف شده، کدام گام و کدام داده باعث آن شده است؟
کاربرد و دامنه محیط تست
آزمایش روی نسخه محیط تست انجام می‌شود. گام‌های فرم و سرویس در این مسیر به موتور اجرای سامانه متصل‌اند؛ بنابراین پیش از شروع، فرم‌ها، سرویس‌ها و داده‌های مورد استفاده در آزمایش را مشخص کنید. به‌ویژه اگر یک ServiceTask رکورد ثبت می‌کند یا پیام می‌فرستد، همان اثر را در طراحی آزمون لحاظ کنید.
این راهنما از ورود به نسخه آزمایشی تا آغاز اجرا، انتخاب ارجاع، ثبت فرم، کنترل داده، نقطه توقف، گزارش گام‌ها و جزئیات خطا پیش می‌رود. عنوان‌ها، متغیرها و اعداد مثال صرفاً داده سناریوی آموزشی‌اند. تأیید اجرای یک مرحله، جای کنترل داده و خروجی نهایی را نمی‌گیرد.
نسخه فرآیند، نمونه اجرایی، المان و ارجاع چهار شناسه مستقل دارند. برای تکرار آزمون و گزارش اشکال، شناسه نمونه و گام دقیق را نگه دارید؛ عنوان عمومی فرآیند به‌تنهایی کافی نیست.
↑ بازگشت به فهرست آموزشورود، نسخه آزمایشی و انتخاب نگه‌داری داده
برای بازکردن آزمون از فهرست، نمای «فرآیندهای محیط تست» را انتخاب کنید، نسخه و عنوان ردیف مورد نظر را کنترل و از ستون «شبیه‌سازی» دکمهٔ مثلثی «تست فرآیند» را بزنید. برچسب محیط تست و نشان آزمایش کنار نام فرآیند، به تشخیص نسخهٔ آزمایشی کمک می‌کنند؛ تعداد ردیف‌های تصویر صرفاً وضعیت مثال است.
پیش از شروع چه چیزی باید آماده باشد؟
مدل باید Pool، مسیر اجرایی و تنظیمات گام‌های مورد آزمون را داشته باشد. فرم انتخاب‌شده، منبع داده، ورودی‌های اجباری، متغیر خروجی و دسترسی Laneها را بررسی کنید. برای آزمونی که از میانه مسیر شروع می‌شود، مقدارهایی را نیز آماده کنید که در اجرای عادی از گام‌های پیشین تولید می‌شوند.
برای هر آزمون، نتیجه مورد انتظار را کوتاه بنویسید. مثلاً «با انتخاب تأیید، درخواست به گام ثبت نهایی می‌رسد» یا «مقدار Id فرم دوم همان رکوردی است که فرم اول ثبت کرده». این نتیجه مشخص به تفسیر گزارش کمک می‌کند.
وارد محیط شبیه‌سازی شوید
- طراحی را در استودیو باز و تنظیمات باز اجزا را ذخیره کنید.
- از نوار ابزار، شبیه‌سازی فرآیند را انتخاب کنید.
- پیام‌های اعتبارسنجی را بخوانید. خطاهای مسدودکننده باید پیش از ورود اصلاح شوند؛ هشدارها نیز برای تصمیم درست در آزمون بررسی شوند.
- در پیام ساخت نسخه محیط تست، انتخاب مربوط به حذف یا نگه‌داری داده‌های آزمایش را مشخص کنید.
- پس از آماده‌شدن محیط، وضعیت شبیه‌سازی را در استودیو بررسی و اجرای آزمون را آغاز کنید.
محیط تست می‌تواند برای طراحی موجود بازیابی یا برای طراحی تغییرکرده آماده شود. در لیست فرآیندها، تب فرآیندهای محیط تست مسیر بازگشت به نسخه‌های آزمایشی را در اختیار می‌گذارد. برای یک ردیف آزمایشی، عملیات تست فرآیند را انتخاب کنید.
انتخاب حذف یا نگه‌داری اطلاعات آزمایش
هنگام ورود، ادامه با حذف داده یا ادامه بدون حذف داده مطرح می‌شود. اگر می‌خواهید گزارش و ارجاع‌های آزمایش را بعداً بررسی کنید، نگه‌داری داده به پیگیری نتیجه کمک می‌کند. اگر حذف را انتخاب می‌کنید، پیش از اتمام، اطلاعات لازم برای مقایسه آزمون را بررسی کنید.
این انتخاب را با برگشت‌دادن تمام اثرهای کسب‌وکار یکی نگیرید. حذف ارجاعات آزمایشی، قرارداد بازگردانی خودکار رکورد فرم یا عملیات سرویس خارجی نیست. برای سرویس ثبت اطلاعات، پیامک یا عملیات مشابه، داده و مقصد آزمون را از قبل تعیین کنید.
مرز انتخاب حذف: متن پنجره درباره ارجاعات و اطلاعات افزوده‌شده در تست است. زمان دقیق حذف، محدوده داده‌های وابسته و رفتار توقف ناگهانی در نسخه مستقر نیازمند تأیید فنی است؛ این گزینه را بازگردانی تراکنشی همه عملیات فرم یا سرویس خارجی فرض نکنید.
↑ بازگشت به فهرست آموزشاعتبارسنجی و ساخت نسخهٔ تست
برای ورود به Process Test Environment، گزینهٔ شبیه‌ساز را از Toolbar استودیو انتخاب کنید. سامانه ابتدا اعتبارسنجی‌های ذخیرهٔ Process را اجرا می‌کند؛ خطای مدل را پیش از ادامه اصلاح کنید. پس از پذیرش مدل، پیام ورود توضیح می‌دهد که یک نسخهٔ تست ایجاد می‌شود. آن نسخه در فهرست فرآیندها با آیکن مخصوص تست قابل تشخیص است؛ نام مشابه مدل اصلی، آن را به نسخهٔ عملیاتی تبدیل نمی‌کند.
شروع تست و انتخاب حفظ یا حذف اطلاعات قبلی
هنگام شروع تست، سامانه یک ورژن از Process ایجاد می‌کند که با آیکون مخصوص Processهای تستی در لیست قابل شناسایی است. پنجره هشدار درباره ارجاعات و اطلاعات افزوده‌شده در تست جاری دو انتخاب ارائه می‌دهد: «ادامه با حذف اطلاعات» و «ادامه بدون حذف اطلاعات». گزینه را با توجه به نیاز بازبینی همان تست انتخاب کنید.
این تصمیم با Action «ایجاد محیط تست جدید» در Toolbar مرتبط است ولی عنوان و اثر هر Action باید جدا بررسی شود؛ ایجاد محیط تست جدید، محیط جاری را Reset و محیط جدید ایجاد می‌کند.
↑ بازگشت به فهرست آموزشجداسازی اجرای تست و اثر واقعی سرویس‌ها
داده و ارجاعات مستقیم اجرای Process در مسیر تست مدیریت می‌شوند و برای رسیدگی در همین محیط‌اند. این جداسازی را به عملیات همهٔ ماژول‌ها تعمیم ندهید: یک Service Task که Provider آن سرویس REST سامانهٔ دیگری را صدا می‌زند، همچنان می‌تواند دادهٔ واقعی در مقصد ثبت کند. پیش از چنین گام‌هایی Breakpoint بگذارید و اثر عملیات را کنترل کنید، یا با آگاهی از همان اثر از گام عبور کنید. انتخاب «ادامه با حذف اطلاعات» تضمین بازگردانی عملیات بیرونی نیست.
↑ بازگشت به فهرست آموزششناخت صفحه و کنترل‌های اجرای آزمایشی
| کنترل | کاربرد و روش خواندن |
|---|---|
| برچسب «شبیه‌سازی فعال» | فعال‌بودن حالت شبیه‌سازی را نشان می‌دهد؛ با پایان‌یافتن یک نمونه اجرایی یک مفهوم ندارد. |
| دکمه مثلث شروع کنار Start؛ Trigger Event | برای تحریک رویداد شروع در مدل آزمایشی. فعال‌بودن آن را با وضعیت مدل و نوع شروع تطبیق دهید. |
| گام بعدی در نوار ابزار | برای ادامه از توقف قابل‌اجرا؛ انتظار UserTask و انتظار تایمر مسیر اقدام متناسب خود را دارند. |
| Reset Simulation | کنترل بازنشانی شبیه‌سازی روی بوم. پیش از اتکا به آن، نتیجه گزارش را ثبت کنید. پاک‌کردن داده پایگاه یا برگشت عملیات خارجی از عنوان این دکمه نتیجه نمی‌شود. |
| Toggle Simulation Log | باز و بسته‌کردن پنل «اطلاعات شبیه‌سازی فرآیند» در پایین بوم. |
| گزارش پایین صفحه | چهار نمای «اطلاعات فرآیند جاری»، «گام‌ها»، «متغیرها» و «خطاها»، همراه «بروزرسانی». |
| پنل Breakpoints سمت راست | فهرست نقاط توقف و هویت المان‌ها؛ حالت بدون نقطه توقف نیز پیام مستقل دارد. |
| رنگ مسیر و المان | برای دنبال‌کردن حرکت اجرا مفید است. هاله سبز روی UserTask می‌تواند همراه انتظار فرم باشد؛ رنگ به‌تنهایی پایان موفق وظیفه را اثبات نمی‌کند. |
| دایره قرمز کنار المان | نشان نقطه توقف تنظیم‌شده؛ با هاله قرمز خطای یک گام متفاوت است. |
| علامت شماره‌دار روی مسیر | نشانه دیداری اجرا روی بوم است. معنای دقیق شمارنده یا شناسه و نسبت آن به چند نمونه همزمان نیازمند تأیید فنی است. |
| کنترل‌های پیکانی پایین بوم | کنترل‌های سرعت نمایش با یک، دو و سه پیکان ارائه می‌شوند؛ ضریب سرعت و اثر دقیق آن‌ها بر زمان‌بندی موتور نیازمند تأیید فنی است. از آن‌ها صحت زمان واقعی تایمر را نتیجه نگیرید. |
شروع از ابتدا، شروع میانی و ادامه اجرا
از ابتدای مسیر اجرا کنید
برای آزمون کامل، از رویداد آغاز مناسب مدل شروع کنید. شکل شروع باید با تنظیمات فرآیند تطبیق داشته باشد. در شروع پیام یا حالت‌هایی که داده بیرونی لازم دارند، ورودی مورد نیاز را پیش از ادامه آماده کنید؛ خالی‌بودن متغیری که معمولاً از بیرون دریافت می‌شود می‌تواند نتیجه آزمون را تغییر دهد.
پس از شروع، وضعیت گام‌ها و گزارش نمونه را دنبال کنید. منتظرماندن در UserTask یا تایمر الزاماً خطا نیست؛ ممکن است همان انتظار تعریف‌شده در مدل باشد.
از یک گام مشخص شروع کنید
برای تمرکز روی بخش معینی از مدل، پیش از شروع نمونه یا پس از Reset Simulation، روی المان دلخواه در بوم راست‌کلیک کرده و شروع از این Element را انتخاب کنید. این قابلیت به شما امکان می‌دهد سناریوهای میانی یا بخش‌های پایانی فرآیند (مانند تسک‌های آخرین Lane) را مستقیماً بیازمایید، بدون این‌که نیاز باشد تمام گام‌های ابتدایی را طی کنید. توجه داشته باشید که اگر گام مورد آزمون به متغیرهای تولیدشده در مراحل قبل وابسته است، باید آن متغیرها را پیشاپیش از طریق دکمه «افزودن متغیر» در حافظه موقت (temp) شبیه‌ساز تزریق کنید تا گام با خطای فقدان داده مواجه نشود.
ادامه از این Element و میانبر F8: در طول اجرای شبیه‌سازی، برای پیشروی گام‌به‌گام می‌توانید از دکمه «گام بعدی» در نوار ابزار یا کلید میانبر F8 کیبورد استفاده کنید. همچنین اگر بخواهید وضعیت انتظار فعلی (مانند انتظار برای ثبت یک فرم در User Task یا توقف در یک Breakpoint) را نادیده بگیرید و مستقیماً به گام دیگری بپرید، کافی است روی المان مقصد راست‌کلیک کرده و ادامه از این Element را بزنید؛ سامانه وضعیت انتظار قبلی را رها کرده و اجرا را بلافاصله از المان مقصد دنبال می‌کند (حتی می‌توانید مستقیم به روی End Event بپرید تا مقادیر خروجی نهایی مدل را همان لحظه ارزیابی کنید).
وضعیت و تنظیمات گام؛ ویرایش زنده بدون نسخه جدید (Live Update)
منوی جزء، دسترسی به تنظیمات Element و وضعیت را فراهم می‌کند. در کارت وضعیت، نوع گام، «شناسه BPMN» (مانند Activity_1xuru7j) و «شناسه عددی المنت» در بک‌اند نمایش داده می‌شود.
ویرایش زنده تنظیمات بدون ایجاد نسخه جدید (Live Update): یکی از قابلیت‌های برجسته محیط تست، امکان تغییر زنده پارامترهای هر المان در شبیه‌سازی بدون نیاز به Version زدن یا ذخیره نسخه جدید در فرآیندساز است. کافی است روی المان راست‌کلیک کرده و تنظیمات Element را انتخاب کنید تا پنل ViewModel سمت راست باز شود. در این پنل می‌توانید ورودی‌ها، خروجی‌ها، تایم‌اوت، اسکریپت کد یا نگاشت‌ها را اصلاح نموده و ذخیره تغییرات را بزنید. پیام موفقیت بلافاصله ظاهر شده و تنظیمات اصلاح‌شده در همان شبیه‌سازی جاری مبنای اجرا قرار می‌گیرد، بدون این‌که لیست نسخه‌های فرآیند با نگارش‌های متعدد آزمایشی شلوغ شود.
| گزینه منوی المان | اثر مورد استفاده در آزمون |
|---|---|
| شروع از این Element | آغاز آزمون از المان منتخب؛ داده گام‌های قبلی باید پیشاپیش آماده باشد. |
| ادامه از این Element | ادامه مرتبط با وضعیت جاری همان المان؛ در نمونه UserTask در حال انتظار این عنوان دیده می‌شود. |
| تنظیمات Element | بازکردن تنظیمات همان جزء برای کنترل ورودی، خروجی یا پیکربندی آزمون. |
| وضعیت | بازکردن کارت وضعیت و اطلاعات هویتی المان. |
| افزودن Breakpoint | گزینه توقف برای اجزای پشتیبانی‌شده؛ در منوی UserTask نمونه چنین گزینه‌ای وجود ندارد. |
در کارت وضعیت، «شناسه BPMN» رشته‌ای مانند Activity_... و «شناسه المان» عددی است. آن‌ها را هنگام گزارش مشکل جابه‌جا نکنید. تنظیمات نمونه ScriptTask شامل زبان سی‌شارپ، تایم‌اوت ۶۰، دکمه تنظیمات مقادیر ورودی، IDE و انتخاب متغیر خروجی است؛ این مقادیر نمونه، تنظیم پیش‌فرض همه مدل‌ها نیستند.
آغاز نمونهٔ تست و بازنشانی آن
نشان شبیه‌سازی فعال بالای بوم، حضور در محیط تست را مشخص می‌کند. برای شروع از Start موردنظر، دکمهٔ Trigger Event کنار همان رویداد را بزنید. هر آغاز، یک Creation برای اجرای تست می‌سازد و حرکت اجرا روی Nodeها و Sequenceها دیده می‌شود.
در مثال، دکمهٔ Reset Simulation نمونهٔ تست ایجادشده را حذف و محیط را برای آغاز دوباره آماده می‌کند؛ شروع مجدد، Creation تازه است. این بازنشانی را بازگردانی اثر یک Provider خارجی یا ثبت داده در ماژول دیگر فرض نکنید.
نقاط توقف؛ مکث، بررسی و گام بعدی
نقطه توقف بگذارید
نقطه توقف یا Breakpoint برای مکث در محل مشخص و بررسی داده پیش از ادامه به کار می‌رود. از پنل نقاط توقف (Breakpoints) یا گزینه مربوط در منوی جزء استفاده کنید. هر شکل قابلیت نقطه توقف ندارد؛ برای نمونه UserTask خودش منتظر اقدام کاربر می‌ماند و مانند یک گام خودکار نقطه توقف اضافه دریافت نمی‌کند.
- گام خودکار مورد نظر را مشخص کنید.
- نقطه توقف آن را اضافه یا فعال کنید.
- مدل را تا رسیدن به محل توقف اجرا کنید.
- وضعیت نمونه و مقدار متغیرهای مؤثر را بخوانید.
- با گام بعدی، ادامه از توقف جاری را انجام دهید.
اگر گام بعدی اثری نشان نمی‌دهد، ابتدا بررسی کنید اجرا واقعاً روی یک نقطه توقف منتظر است. انتظار فرم، انتظار تایمر و پایان‌یافتن نمونه وضعیت‌های متفاوتی هستند و اقدام متناسب با خود را می‌خواهند.
برای افزودن توقف، پنل Breakpoints را باز و المان مناسب را روی بوم انتخاب کنید یا از منوی آن «افزودن Breakpoint» را بزنید. پنل با عنوان و شناسه BPMN، توقف‌های تعریف‌شده را فهرست می‌کند. شمار Elements و Breakpoints دو شمار جدا هستند؛ تعداد Elements را بدون کنترل مبنای آن معادل تعداد Taskها ندانید.
در توقف فعال، نشان و هاله نارنجی در اطراف گام دیده می‌شود؛ نقطه توقف دیگر می‌تواند همچنان قرمز بماند. پس از بررسی داده، «گام بعدی» را انتخاب کنید. اگر اجرا جلو نرفت، وضعیت را از گزارش بخوانید: فرم، تایمر، خطا و پایان هرکدام پاسخ متفاوت دارند.
سوئیچهای On/Off در پنل نقاط توقف: در پنل Breakpoints سمت راست (ViewModel)، تمامی نقاط توقف ثبت‌شده به همراه عنوان و شناسه BPMN فهرست می‌شوند. کنار هر گام، یک کلید دووضعیتی (Toggle Switch روشن/خاموش مشابه Visual Studio) قرار دارد که امکان فعال یا غیرفعالکردن موقت هر نقطه توقف را بدون نیاز به حذف آن فراهم می‌سازد؛ با غیرفعالکردن سوئیچ، موتور شبیه‌ساز بدون مکث از روی گام عبور می‌کند. همچنین توجه داشته باشید که نقطه توقف صرفاً بر روی گام‌های خودکار (مانند Script Task، Service Task و End Event) اعمال می‌شود؛ المانهایی مانند User Task که ذاتاً دارای مکث و انتظار ثبت فرم هستند، امکان دریافت نقطه توقف دستی ندارند و گزینه Breakpoint در منوی راست‌کلیک آن‌ها نمایش داده نمی‌شود.
↑ بازگشت به فهرست آموزشانتخاب ارجاع، تکمیل فرم و کنترل ادامه مسیر
- وقتی مدل به UserTask رسید، گیرنده و ارجاع را در گزارش گام‌ها کنترل کنید.
- برای ادامه و ورود داده، ارجاع مناسب را انتخاب کنید. تا انتخاب یک ارجاع، دکمه «ادامه» می‌تواند غیرفعال بماند.
- فرم متناظر را باز و داده سناریو را تکمیل کنید؛ فرم نمونه دو ورودی «سن» و «میزان تجربه» و جدول «نتایج» دارد.
- فرم را با فرمان ثبت یا ذخیره خودش ثبت کنید؛ «بستن فرم» جای ثبت موفق نیست.
- بعد از بازگشت به بوم، مسیر خروجی، گام بعد، مقدار متغیر و گزارش ارجاع را دوباره کنترل کنید.
فهرست انتخاب ارجاع می‌تواند چند گیرنده داشته باشد. وجود نام در فهرست، هویت ارجاع انتخاب‌شده را تعیین نمی‌کند مگر ردیف مربوط را انتخاب و گزارش آن را کنترل کنید. «انصراف» پنجره انتخاب را می‌بندد و جایگزین ادامه آزمون نیست.
تفکیک فرآیندی تسک تک‌ارجاعی و چندارجاعی: رفتار شبیه‌ساز هنگام رسیدن به یک User Task بر اساس نحوهٔ تخصیص گیرنده متفاوت است:
- تسک تک‌ارجاعی (Single Assignee): اگر گام تنها به یک کاربر مشخص تخصیص داده شده باشد، با رسیدن شبیه‌ساز به آن، پنجرهٔ فرم مستقیماً باز می‌شود و نیازی به انتخاب مجدد کاربر نیست.
- تسک چندارجاعی (Multi Assignee): اگر گام به گروهی از افراد یا یک نقش با چند عضو ارجاع داده شده باشد، پنجرهٔ انتخاب ارجاع باز می‌شود تا آزمون‌گر تعیین کند کدام گیرنده وظیفهٔ تکمیل و ارسال فرم را بر عهده دارد.
تبدیل دکمه + (افزودن داده) به آیکون چشم (مشاهده فرم Read-Only): در جدول گزارش گام‌ها و زیرجدول ارجاعات، پیش از تکمیل فرم دکمهٔ + (افزودن داده) در دسترس است که فرم را برای ثبت داده سناریو باز می‌کند. پس از ثبت موفقیت‌آمیز فرم و بازگشت به محیط آزمون، دکمهٔ + با یک آیکون چشم (مشاهده) جایگزین می‌شود. کلیک روی این آیکون، فرم ارسال‌شده را در حالت فقط‌خواندنی (Read-Only) همراه مقادیر ثبت‌شده نمایش می‌دهد تا کاربر بدون امکان تخریب یا ارسال دوباره، داده‌های ارسالی را بازبینی نماید.
زیرجدول ارجاع شامل «شناسه ارجاع»، «نقش دریافت‌کننده»، «کاربر دریافت‌کننده»، «توضیح شرح ارجاع» و «عملیات» (افزودن داده با + یا مشاهده Read-Only با آیکون چشم) است. فرم، حالت عملکرد جدید یا ویرایش، خروجی ثبت‌شده و مسیر بعدی را کنار هم بررسی کنید.
گزارش اطلاعات فرآیند جاری
پنل گزارش را باز و «اطلاعات فرآیند جاری» را انتخاب کنید. این جدول هویت نمونه آزمایشی و زمان‌های آن را نشان می‌دهد؛ یکسان‌بودن نام فرآیند برای مقایسه دو آزمون کافی نیست.
| ستون | معنا و کنترل لازم |
|---|---|
| شماره ایجاد فرآیند | شناسه نمونه اجرایی که همین آزمون را مشخص می‌کند. |
| عنوان | عنوان ذخیره‌شده نمونه؛ می‌تواند با توجه به تنظیمات خالی باشد. |
| شناسه فرآیند | شناسه نسخه فرآیند؛ با شماره ایجاد نمونه تفاوت دارد. |
| تاریخ و زمان ایجاد | زمان شروع نمونه مورد بررسی. |
| تاریخ و زمان اتمام | در اجرای کامل‌شده برای کنترل پایان به کار می‌رود؛ نبود آن به‌تنهایی علت توقف را مشخص نمی‌کند. |
«بروزرسانی» را پس از اقدام فرم، ویرایش داده یا ادامه از نقطه توقف بزنید تا گزارش تازه را بخوانید. تعداد کل گزارش‌ها، شماره صفحه و اندازه صفحه در پایین جدول دیده می‌شوند. در این گزارش گزینه‌های اندازه صفحه ۵، ۱۰، ۲۰ و ۳۰ هستند؛ مقدار نمایشی اولیه در مثال ۱۰ است.
↑ بازگشت به فهرست آموزشگزارش گام‌ها، ارجاعات و داده تولیدشده
نمای «گام‌ها» مراحل ثبت‌شده آزمون را با هویت BPMN و شناسه عددی، عنوان، فرم و شرح اجرا کنار هم قرار می‌دهد. زیر هر گام، اطلاعات وابسته به آن را باز کنید: UserTask ارجاع و عملیات فرم دارد؛ گام تولیدکننده متغیر می‌تواند ثبت مقدار را نشان دهد.
| ستون | روش استفاده |
|---|---|
| شناسه المان / شناسه BPMN | شناسه رشته‌ای روی مدل؛ در برخی حالت‌ها عنوان ترجمه‌نشده ElementProcessId دیده می‌شود. |
| شناسه المنت | شناسه عددی رکورد همان المان. |
| عنوان | نام همراه شناسه BPMN برای یافتن گام روی بوم. |
| عنوان فرم | فرم مرتبط با UserTask؛ گام بدون فرم ممکن است خالی باشد. |
| حالت فرم | حالت نمونه مانند «جدید» یا «ویرایش»؛ نوع رفتار فرم را با آن تطبیق دهید. |
| رونوشت | پرچم نمایشی رونوشت؛ برای تفسیر ارجاع، آن را با زیرجدول گیرنده و نوع گام بخوانید. |
| توضیح شرح ارجاع | شرح‌هایی مانند آغاز فرآیند، شروع یا اتمام ScriptTask و رسیدن به پایان. |
| نوع المنت | نام نوع گام؛ مانند StartEvent، UserTask، ScriptTask و EndEvent. |
نمایش ردیف خطادار با الگوی راه‌راه قرمز و سفید و دکمه لوزی قرمز: در جدول گام‌ها، مراحلی که با خطا متوقف شده‌اند با پس‌زمینهٔ راه‌راه مورب قرمز و سفید متمایز می‌شوند. در انتهای همین ردیف، یک دکمهٔ لوزی قرمز («جزئیات خطا») تعبیه شده است که با کلیک روی آن، مستقیماً پنجرهٔ جزئیات استثنا، ردیابی خطای فنی و پیام خطا برای همان گام باز می‌شود.
بازکردن زیرجدول گام‌های غیر User Task (نظیر ScriptTask و ServiceTask): با کلیک بر روی فلش گسترش کنار هر ردیف از گام‌های پردازشی (مانند ScriptTask یا ServiceTask)، زیرجدول مربوط به آن گام گشوده می‌شود. در این زیرجدول، شناسه ثبت رخداد، نام متغیر تولیدشده (مانند @@AVariable) و مقدار تولیدشده (ServiceData یا متغیر ساختاری) مستقیماً نمایش داده می‌شود؛ بنابراین برای بررسی داده‌های بازگشتی یک سرویس یا اسکریپت نیازی به تغییر تب و مراجعه به بخش متغیرها نیست.
تفاوت شناسه المان (BPMN Element ID) و شناسه عددی المنت: ستون «شناسه المان / ElementProcessId» مشخص‌کننده شناسه فرآیندی روی بوم (مانند Activity_1xuru7j) است؛ در حالی که «شناسه المنت» شناسه یکتای عددی ذخیره‌شده در پایگاه‌داده بک‌اند برای همان تسک است که در ردیابی‌های پیشرفته سیستمی و عیب‌یابی کاربرد دارد.
در زیرجدول مقدار، «شناسه ثبت رخداد»، «نام متغیر» و «مقدار» را کنار هم بخوانید. مثلاً @@AVariable می‌تواند مقدار سرویس را نگه دارد؛ تغییر نام یا ساختار آن باید با مصرف‌کننده گام بعدی سازگار باشد. تعداد ردیف‌های گام را بدون بررسی تکرار اجرا و ارجاعات، تعداد گام‌های یکتای مدل فرض نکنید.
تاریخچه متغیرها و خروجی نهایی
در نمای «متغیرها»، کلیدهای «همه متغیرها» و «فقط مقادیر نهایی (خروجی)» دو دامنه متفاوت را نمایش می‌دهند. نمای همه متغیرها برای دنبال‌کردن داده در طول اجراست؛ خروجی نهایی برای کنترل نتیجه تعریف‌شده پایان فرآیند به کار می‌رود.
| ستون | معنا |
|---|---|
| نام متغیر | نام ذخیره‌شده، مانند @@AVariable؛ آن را دقیق و با نشانه‌هایش بخوانید. |
| مقدار متغیر | مقدار ساده یا ساختار JSON؛ ظاهر خلاصه برای تشخیص تمام مسیرهای تو‌در‌تو کافی نیست. |
| منتسب به Element | گام ثبت‌کننده یا برچسب خروجی نهایی فرآیند. |
| تاریخ | زمان ثبت همان مقدار. |
برچسب «خروجی End Event» در ستون منتسب به Element: متغیرهایی که در تنظیمات End Event فرآیند به عنوان متغیرهای بازگشتی یا خروجی نهایی تعیین شده‌اند، در جدول متغیرها با برچسب مشخص خروجی End Event تحت ستون «منتسب به Element» نشان داده می‌شوند. با انتخاب دکمهٔ «فقط مقادیر نهایی (خروجی)»، سایر متغیرهای میانی موقت فیلتر شده و تنها این خروجی‌ها نمایش می‌یابند تا صحت قرارداد خروجی فرآیند به آسانی سنجیده شود.
اگر فقط خروجی نهایی خالی است، ابتدا رسیدن نمونه به EndEvent مربوط و تنظیم خروجی آن را بررسی کنید. وجود متغیر میان مسیر به معنی انتخاب خودکار آن برای خروجی نهایی نیست. نشانه کنار مقدار را بدون خواندن پیام آن خطای اجرای فرآیند تلقی نکنید.
↑ بازگشت به فهرست آموزشویرایش ServiceData در حالت JSON و ویژوال
مقدار متغیر را باز و تب «ویرایش» را انتخاب کنید. در بالای پنجره نام متغیر و نوع ساختار دیده می‌شود. برای ServiceData، ویرایش JSON و ویرایش ویژوال دو نمایش از داده قابل ویرایش‌اند؛ قبل از ذخیره ساختار مورد انتظار گام مصرف‌کننده را کنترل کنید.
- نام متغیر را کنترل کنید؛ نمونه این بخش
@@AVariableاست. - در حالت JSON، محتوای مجموعه یا رکورد را با ساختار صحیح و نوع مقدار مناسب وارد کنید.
- با «حالت ویژوال» به ویرایش کنترل‌شده کلید، نوع و مقدار بروید. با «حالت JSON» دوباره متن ساختاری را بررسی کنید.
- «اضافه کردن رکورد» برای افزودن رکورد ارائه می‌شود. داخل ساختار، دکمه + و سطل زباله برای افزودن یا حذف جزء در دسترس‌اند.
- پس از کنترل تب مشاهده و داده مصرف‌کننده، «ذخیره» را بزنید؛ «لغو» و × برای خروج بدون تأیید این ویرایش‌اند.
در مثال، [{"Result":0}] مجموعه‌ای دارای یک رکورد است. مقدار عددی 0 با رشته "0" و رکورد با آرایه یکسان نیست. کلیدهای خالیِ ردیف تازه را قبل از ذخیره بررسی کنید. حفظ تاریخچه متغیرها با ثبت رکورد جدید در لاگ: یکی از ویژگی‌های ساختاری شبیه‌ساز GraphBPMS این است که ویرایش مقدار متغیر (چه ServiceData در حالت ویژوال یا JSON، و چه FormData)، رکورد قبلی متغیر را در لاگ رونویسی و حذف نمی‌کند؛ بلکه یک رکورد جدید با مقدار تازه و مهر زمانی فعلی در تاریخچه متغیرها درج می‌نماید. این سازوکار تاریخچه کامل تغییرات داده در طول آزمون را حفظ می‌کند و در گام‌های بعدی، آخرین رکورد ثبت‌شده مبنای تصمیم‌گیری و خواندن متغیر قرار می‌گیرد.
ویرایش FormData و جابه‌جایی میان JSON و فرم
در نوع FormData، علاوه بر نام متغیر، فرم و المان مرتبط مشخص می‌شود. دکمه «نمایش فرم» داده را با کنترل‌های همان فرم ارائه می‌کند و «حالت JSON» به ساختار متنی بازمی‌گرداند. تب «مشاهده» برای کنترل شکل کامل داده به کار می‌رود.
- نام متغیر و فرم متناظر را کنترل کنید؛ مثال از
@@MobileRecordDataو فرم «آنالیز شخصیت» استفاده می‌کند. - در JSON، خاصیت‌های مورد نیاز را با نوع صحیح تغییر دهید. در مثال
AgeوWorkExperienceعدد،Resultsآرایه وIdشناسه رکورد است. - «نمایش فرم» را بزنید و همان مقدارها را در کنترل‌های فرم بخوانید؛ سن ۲۰ و میزان تجربه ۳۰ نمونه‌اند.
- در تب مشاهده، wrapper اصلی
FormDataو مسیر دقیق خاصیت‌ها را بررسی کنید. - پس از ذخیره، نتیجه مصرف این داده را در گام بعد آزمایش کنید؛ بازکردن فرم به‌تنهایی ادامه موفق فرآیند را تضمین نمی‌کند.
کنترل مسیر داده: فیلد
↑ بازگشت به فهرست آموزشId داخل FormData با شناسه نمونه فرآیند یکسان نیست. همچنین ServiceData و FormData ساختارهای متفاوت‌اند؛ تغییر نوع بدون اصلاح مسیر خواندن می‌تواند ورودی گام بعد را خالی کند.افزودن داده آزمون برای یک متغیر
از نمای متغیرها «افزودن متغیر» را بزنید. پنجره دارای تب «افزودن» و «مشاهده» است. برای تکمیل داده آزمونی، نوع ساختار، نام متغیر و در حالت فرم، المان وابسته را تعیین کنید.
- از انتخاب‌گر نوع ساختار،
ServiceDataیاFormDataرا انتخاب کنید. - در FormData، «انتخاب المانی که فرم به آن اختصاص دارد» را تکمیل کنید؛ اگر دو گام یک فرم مشترک دارند، نام المان درست را انتخاب کنید.
- از فهرست «نام پارامتر»، متغیر مقصد را انتخاب کنید. گزینه‌های مثال
@@MobileRecordDataو@@AVariableهستند؛ این نام‌ها فهرست ثابت همه فرآیندها نیستند. - مقدار را با JSON یا فرم آماده کنید و پیش‌نمایش را بخوانید.
- «ذخیره» را بزنید و اثر داده را در ادامه آزمون کنترل کنید؛ برای خروج بدون ثبت از «لغو» استفاده کنید.
تزریق متغیرها در حافظه موقت (temp) پیش از شروع فرآیند: دکمهٔ «افزودن متغیر» این امکان را فراهم می‌کند که حتی پیش از آغاز نمونهٔ تست (Trigger Event) یا پیش از استفاده از قابلیت «شروع از این Element»، متغیرهای آزمایشی دلخواه را مستقیماً در حافظه فرآیند (فضای temp شبیه‌ساز) تزریق نمایید. این ویژگی امکان آزمودن المان‌های میانی یا شرط‌های پیچیدهٔ Gateway را بدون وابستگی به داده‌های گام‌های ابتدایی فراهم می‌آورد.
برای آزمون از میانه مسیر، داده‌ای را تهیه کنید که گام‌های قبلی در اجرای عادی تولید می‌کنند. ثبت یک مقدار آزمونی اثبات اجرای موفق گام‌های حذف‌شده از سناریو نیست؛ همان مسیر را در پایان از Start نیز آزمایش کنید.
↑ بازگشت به فهرست آموزشبررسی خطا، محل رخداد و جزئیات فنی
اگر گام با هاله قرمز و گزارش خطا همراه است، «خطاها» را باز کنید. هر ردیف شناسه، عنوان، نوع، زمان وقوع و پیام خطا دارد. دکمه چشم «مشاهده» و دکمه لوزی «جزئیات خطا» در ردیف گام، مسیر رسیدن به پنجره جزئیات‌اند.
| بخش | چه چیزی را بررسی کنید؟ |
|---|---|
| نوع خطا | خانواده استثنا؛ مانند Exception. نام کلی به‌تنهایی علت دقیق را تعیین نمی‌کند. |
| متن خطا | پیام کامل؛ نمونه «An unhandled exception has occurred.» تنها پیام عمومی است و به بررسی بیشتر نیاز دارد. |
| ترتیب بروز خطا | کلاس، متد/تابع و شماره خط؛ عنوان «خطی» به شماره خط اشاره دارد. |
| پارامترهای ورودی اولین متد/تابع | زمینه رخداد و شناسه‌ها؛ ممکن است داده کافی ثبت نشده باشد. |
| جزئیات منبع داده؛ در صورت وجود | اطلاعات Provider یا فراخوانی مرتبط را با همان رخداد تطبیق دهید. |
- شناسه نمونه و المان خطادار را ثبت کنید.
- متن رخداد را با داده متغیر پیش از گام مقایسه کنید.
- وابستگی فرم، سرویس، مسیر متغیر و ورودی الزامی را کنترل کنید.
- پس از اصلاح مشخص، سناریو را تکرار و هم مسیر و هم خروجی را بررسی کنید.
اطلاعات فایل، کلاس و متد برای تیم فنی کاربرد دارد؛ محل نشان‌داده‌شده در زنجیره فراخوانی الزاماً علت ریشه‌ای اشکال کسب‌وکار نیست.
↑ بازگشت به فهرست آموزشانتظار فرم، تایمر و فرآیند فراخوانی‌شده
UserTask و ثبت فرم
وقتی اجرا به UserTask می‌رسد، فرم و ارجاع مربوط برای ادامه مطرح می‌شود. اگر چند ارجاع قابل انتخاب وجود داشته باشد، پنجره انتخاب ارجاع باز می‌شود؛ گیرنده و ارجاع درست را انتخاب و ادامه دهید.
فرم را با داده سناریو تکمیل و ثبت کنید. پس از ثبت موفق، شبیه‌سازی از مسیر تعریف‌شده ادامه پیدا می‌کند. اگر فرم خطای اعتبارسنجی یا ثبت دارد، ابتدا همان خطا را رفع کنید؛ صرف بستن فرم جای ثبت موفق و ادامه فرآیند نیست.
سه بخش را با هم کنترل کنید: فرم و حالت آن، خروجی ثبت‌شده در متغیر، و مسیر خروجی انتخاب‌شده. اگر یکی از این سه با انتظار متفاوت باشد، گام بعدی هم ممکن است داده یا مسیر متفاوتی دریافت کند.
Timer و عبور از انتظار زمانی
در گام زمان‌دار، تنظیم تایمر و زمان انتظار در محیط آزمایش نمایش داده می‌شود. برای بررسی مدت، مقادیر سال، ماه، روز، ساعت، دقیقه و ثانیه را مطابق تایمر بررسی کنید. اگر در پنجره تایمر گزینه عبور از تایمر در دسترس است، می‌توانید برای ادامه آزمون از انتظار آن عبور کنید.
عبور آزمایشی از تایمر با تغییر زمان‌بندی نسخه واقعی فرق دارد. نتیجه‌ای که با ردکردن انتظار به دست می‌آورید، صحت مسیر پس از تایمر را نشان می‌دهد؛ زمان رسیدن واقعی در محیط اجرایی همچنان از تنظیم رویداد می‌آید.
در آزمایش Timer مرزی، مسیر عادی Task و مسیر رویداد زمانی دو انتخاب متفاوت برای بررسی‌اند. هرکدام را متناسب با هدف آزمون اجرا و نتیجه ادامه را کنترل کنید. تنظیمات رویداد در راهنمای Eventها توضیح داده شده است.
CallActivity و فرآیند فراخوانی‌شده
در مسیر CallActivity، محیط می‌تواند طراحی فرآیند وابسته را برای مشاهده اجرای آن باز کند. ورودی منتقل‌شده، وضعیت پایان و خروجی بازگشتی را در ارتباط با فرآیند فراخوان بررسی کنید. خطای مدل وابسته نیز باید در همان گام و با داده خودش تحلیل شود.
برای نتیجه درست، صرف دیدن اجرای فرآیند وابسته کافی نیست؛ نحوه انتظار یا ادامه فرآیند فراخوان را با تنظیم CallActivity تطبیق دهید. قرارداد کامل این گام در Taskها و Activityها آمده است.
↑ بازگشت به فهرست آموزشمقایسه نتیجه، عیب‌یابی و پایان آزمون
گزارش اجرا چهار بخش اصلی دارد:
| بخش گزارش | اطلاعاتی که برای تحلیل می‌خوانید |
|---|---|
| اطلاعات نمونه | شناسه و عنوان نمونه آزمایشی و وضعیت اجرای آن |
| متغیرها | مقدارهای ثبت‌شده در طول اجرا و خروجی‌های مربوط |
| گام‌ها | ارجاع‌ها و مراحل اجراشده، زمان و وضعیت آن‌ها |
| خطاها | خطاهای رخ‌داده و جزئیات مربوط به محل اجرا |
از به‌روزرسانی گزارش برای دریافت وضعیت تازه استفاده کنید. اگر تغییر متغیر یا ادامه فرم را انجام داده‌اید، نتیجه جدید را بخوانید و با داده قبل از اقدام اشتباه نگیرید. ارتفاع پنجره گزارش قابل تغییر است تا بوم یا جدول را با فضای مناسب ببینید.
خروجی نهایی را از گزارش متغیرها جدا کنید
داده‌های میان مسیر با خروجی نهایی فرآیند یکسان نیستند. یک فرم یا سرویس ممکن است مقدار زیادی در متغیرها ثبت کرده باشد، اما فقط متغیرهای انتخاب‌شده برای خروجی پایان در نتیجه نهایی ظاهر شوند. در گزارش، حالت مربوط به خروجی‌های نهایی را برای بررسی قرارداد خروجی استفاده کنید.
از خطا به گام مشکل‌دار برسید
- در بخش خطاها، عنوان و شرح خطا را بخوانید.
- شناسه گام یا جزء مرتبط را پیدا کنید و محل آن را روی بوم ببینید.
- مقدارهای ورودی گام را از گزارش متغیرها بررسی کنید.
- اگر جزئیات فنی وجود دارد، کلاس/متد/خط و اطلاعات منبع داده را با همان خطا تطبیق دهید.
- تنظیم یا داده مرتبط را اصلاح و سناریوی مشخص را دوباره اجرا کنید.
برای گزارش به پشتیبانی، شناسه نسخه آزمایشی، شناسه نمونه، نام و شناسه جزء، متن خطا و اقدام پیش از خطا را همراه هم ثبت کنید. تصویر یک پیام بدون محل و داده اجرا، علت را به‌تنهایی روشن نمی‌کند.
آزمون زمانی قابل ارزیابی است که مسیر مشاهده‌شده، مقدار داده و نتیجه نهایی با هدف آزمون مقایسه شده باشند. برای یک Gateway، فقط عبور موفق یک شاخه کافی نیست؛ شاخه‌های دیگری را نیز که در کاربرد لازم‌اند با داده مناسب بررسی کنید. برای فرم و سرویس نیز ورودی خالی، مقدار صحیح و پاسخ ناموفقِ مرتبط با سناریو را جدا بررسی کنید.
پس از اصلاح و ثبت نسخه نهایی، اجرای واقعی کاربران را از BAM دنبال کنید. نمونه‌های محیط تست و نمونه‌های عملیاتی دو مجموعه متفاوت‌اند؛ برای پیگیری یک آزمون به گزارش همان محیط تست بازگردید.
| نشانه | کنترل پیشنهادی |
|---|---|
| گام بعدی تغییری ایجاد نمی‌کند | وضعیت توقف واقعی، انتظار فرم یا تایمر، خطا و پایان نمونه را از هم جدا کنید. |
| فرم بعدی رکورد اشتباه را نشان می‌دهد | متغیر ذخیره‌شده، FormData.Id، مسیر ساده یا پیشرفته و حالت فرم را مقایسه کنید. |
| شرط Gateway مسیر غیرمنتظره دارد | مقدار متغیر در زمان همان تصمیم، نوع داده، عملگر و مسیر پیش‌فرض را بررسی کنید. |
| سرویس مقدار خالی دریافت می‌کند | گام تولیدکننده، نام متغیر و مسیر خاصیت را کنترل کنید؛ ServiceData و FormData را جابه‌جا نکنید. |
| چند رکورد به ورودی داده شده است | مجموعه کامل، یک رکورد، Index و انتخاب همه داده‌ها را از هم تفکیک کنید. |
| خروجی نهایی موجود نیست | پایان اجراشده، متغیرهای خروجی همان EndEvent و نمای فقط مقادیر نهایی را بررسی کنید. |
| گزارش قدیمی است | بروزرسانی را بزنید و شناسه نمونه و زمان جدید را کنترل کنید. |
| نتیجه پس از Reset متفاوت است | محدوده بازنشانی و داده‌های باقی‌مانده را کنترل کنید؛ قرارداد حذف اطلاعات نیازمند تأیید فنی است. |
برای تحویل به پشتیبانی، نسخه محیط تست، شناسه نمونه، نام و شناسه BPMN المان، شناسه ارجاع و رخداد، متن کامل خطا، داده پیش از گام و اقدام انجام‌شده را کنار نتیجه مورد انتظار ثبت کنید. پایان موفق یک مسیر، پوشش شاخه‌های دیگر Gateway یا صحت همه حالت‌های خطای سرویس را ثابت نمی‌کند.
↑ بازگشت به فهرست آموزش